Vergi Kimlik No Algoritma Kontrolü (sorgu değildir)

Nasıl kullanılır?

1. Vergi levhasındaki, faturadaki ya da sözleşmedeki 10 haneli vergi kimlik numarasını kutuya yazın ya da yapıştırın. Birden çok numara için her birini ayrı satıra koyun; Excel'den bir sütunu kopyalayıp yapıştırmak da yeterlidir.
2. Tek numara girdiyseniz sonuç yazarken güncellenir ve hangi kuralın geçtiğini listeler. Birden çok satırda her numara için "algoritmaya uygun" ya da "uygun değil" yazan bir tablo ve üstte özet sayılar görürsünüz.
3. "Uygun değil" çıkan numaraları belgeden yeniden okuyun. En sık hata bir hanenin atlanması, iki hanenin yer değiştirmesi ya da 0 ile O harfinin karıştırılmasıdır. Araç doğru numarayı göstermez ve üretmez.
4. Listeyi kayıt altına almak isterseniz "Sonuçları CSV indir" düğmesini kullanın. Dosya tarayıcınızda oluşur ve doğrudan bilgisayarınıza iner; Excel Türkçe karakterleri doğru açar.

Bu araç ne yapar, ne yapmaz?

Vergi kimlik numarası on hanedir ve son hane, ilk dokuz haneden hesaplanan bir kontrol basamağıdır. Bu araç yalnızca o hesabı yapar: numara kurala uyuyorsa "algoritmaya uygun", uymuyorsa "uygun değil" der. Muhasebe ve e-ticaret yazılımlarının "geçersiz vergi numarası" uyarısı verirken yaptığı kontrol de budur. Araç mükellefin adını, unvanını, vergi dairesini ya da numaranın aktif olup olmadığını sorgulamaz; bu bilgiler Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) sistemlerindedir ve ağ bağlantısı gerektirir, oysa bu sayfa çevrimdışı da çalışır ve hiçbir yere istek göndermez. Mükellef sorgusu yapmak istiyorsanız GİB İnteraktif Vergi Dairesi'ndeki ilgili sorgu ekranlarını kullanın. Bu sayfada ayrıca numara üretici yoktur; sahte ya da "tutan" numara üretmek dolandırıcılığa hizmet edebileceği için bilerek yapılmamıştır.

VKN kontrol basamağı algoritması

Haneleri soldan sağa d1…d10 diye adlandıralım. Kontrol, ilk dokuz hane için ayrı ayrı yapılır; i, hanenin 1'den 9'a sıra numarasıdır:

Örnek biçim olarak 123456789 ile başlayan bir dizi alalım (gerçek bir mükellefi göstermez, yalnızca hesabı anlatır). Her hane kendi sıra numarasına eşit olduğundan, her adımda t = (i + (10 − i)) mod 10 = 0 çıkar; t sıfır olduğu için p de sıfırdır ve S = 0 olur. Kontrol basamağı (10 − 0) mod 10 = 0'dır; yani 1234567890 algoritmaya uyar. Bu, algoritmayı kâğıt üzerinde denemek için uygun bir "örnek biçimdir"; ama böyle düzenli bir dizinin gerçek bir mükellefe ait olduğu anlamına gelmez. Aracın içindeki kod da aynı adımları uygular.

Bu yapı sayesinde tek hanenin yanlış yazılması her zaman yakalanır; iki hanenin yer değiştirmesi gibi hataların büyük bölümü de fark edilir. Buna karşın rastgele yazılmış 10 haneli dizilerin yaklaşık onda biri kurala tesadüfen uyar. Bu yüzden "algoritmaya uygun" ifadesi, numaranın gerçek olduğunu değil, yalnızca bariz bir yazım hatasının bulunmadığını söyler.

Vergi numarası ile TC kimlik numarası arasındaki fark

Türkiye'de vergi mükellefleri iki gruba ayrılır. Şirketler, dernekler, vakıflar ve diğer tüzel kişilere Gelir İdaresi 10 haneli bir vergi kimlik numarası verir. Gerçek kişi mükellefler (şahıs işletmeleri, serbest meslek erbapları, çiftçiler) ise ayrı bir numara almaz; kendi 11 haneli TC kimlik numaralarını vergi numarası olarak kullanır. Dolayısıyla bir faturada 10 haneli numara görüyorsanız karşınızdaki büyük olasılıkla tüzel kişidir, 11 haneli numara görüyorsanız gerçek kişidir. Bu araca 11 haneli bir numara girdiğinizde sizi bilgilendirir ve TC Kimlik No Algoritma Kontrolü aracına yönlendirir; çünkü 11 haneli numaralar tamamen farklı bir kuralla kontrol edilir. Gerçek kişilerin numaraları KVKK kapsamında kişisel veridir; bunları toplu liste halinde işlerken kanuni bir dayanağınız olduğundan emin olun.

Toplu kontrol ne işe yarar?

Muhasebe bürolarında ve satın alma birimlerinde yüzlerce tedarikçi ve müşteri kaydı bulunur. Cari kartlar elle girildiğinde ya da farklı sistemler arasında aktarıldığında numaralarda hane kaybı sık görülür. Yanlış vergi numarasıyla kesilen bir e-fatura reddedilebilir, e-defter ve Ba-Bs bildirimlerinde düzeltme gerektirebilir. Listeyi bu araca yapıştırıp önce biçimsel hataları ayıklamak, sonra yalnızca şüpheli satırları GİB sorgusundan teyit etmek zaman kazandırır. Sonuç tablosunu CSV olarak indirip kendi tablonuza yapıştırabilir, "uygun değil" satırlarını filtreleyerek düzeltme listesi hazırlayabilirsiniz. Liste yalnızca tarayıcınızın belleğinde işlenir; sayfayı kapattığınızda silinir.

Yasal not

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki ya da vergisel tavsiye değildir. Algoritma kontrolü bir numaranın resmî olarak doğrulandığı anlamına gelmez. Fatura kesmeden, bildirim vermeden ya da ödeme yapmadan önce karşı tarafın bilgilerini yetkili resmî kaynaklardan teyit etmeniz gerekir. Sorumluluk numarayı kullanan kişi veya kuruma aittir.

Neden Bilişim Ajans aracı?

• Liste sayfada kalır. Ağ isteği yok, adres çubuğunda parametre yok, çerez yok; sayfayı kapatınca liste silinir.
• Dürüst isim. Araç adı ve kutusu ne yapmadığını açıkça söyler: sorgu değildir, mükellef bilgisi vermez.
• Üretici yok. Sahte numara üreten araçlar sahte fatura ve dolandırıcılığı kolaylaştırır; burada yalnızca doğrulama vardır.
• Toplu çalışır. Yüzlerce satırı tek seferde kontrol eder, sonucu CSV olarak indirmenizi sağlar.
• Çevrimdışı çalışır. Uygulama olarak yüklenebilir; internet olmadan da kontrol yapılır.

Sık sorulan sorular

İlgili araçlar

• TC Kimlik No Algoritma Kontrolü
• IBAN Doğrulama
• KDV Hesaplama

Muhasebe ve e-ticaret süreçlerinize uygun yazılım çözümleri için Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.