Nasıl kullanılır?
- Elinizdeki tutarın KDV hariç mi, KDV dahil mi olduğunu seçin. Fiyat listesi ve tekliflerde genellikle hariç, fiş ve perakende etiketlerinde dahil tutar yazar.
- Tutarı yazın. Türkçe biçim kullanabilirsiniz:
1.250,50. Birden fazla ürün varsa "Adet" alanına sayıyı girin. - KDV oranını seçin: %1, %10, %20 ya da "Özel oran" ile başka bir yüzde. Sonuç siz yazarken anında güncellenir.
- Tevkifatlı bir işlemse kutuyu işaretleyip oranı (örn. 5/10) girin; tevkif edilen KDV, satıcının beyan edeceği KDV ve alıcının ödeyeceği toplam ayrı satırlarda görünür.
- "Sonucu kopyala" ile rakamları alın ya da "Bağlantıyı kopyala" ile aynı hesabı meslektaşınıza gönderin. Birden çok kalem için "Çoklu satır" bölümünü açın.
KDV nasıl hesaplanır? Formüller ve örnekler
Katma Değer Vergisi, mal veya hizmetin KDV hariç bedeli (matrah) üzerinden yüzde olarak eklenir. Üç temel işlem vardır ve hepsi aynı mantığa dayanır:
| İşlem | Formül | Örnek (%20) |
|---|---|---|
| KDV tutarı (hariçten) | Matrah × Oran / 100 | 1.000 × 20 / 100 = 200,00 ₺ |
| KDV dahil tutar | Matrah × (1 + Oran / 100) | 1.000 × 1,20 = 1.200,00 ₺ |
| KDV hariç tutar (dahilden) | Dahil tutar / (1 + Oran / 100) | 1.200 / 1,20 = 1.000,00 ₺ |
| KDV tutarı (dahilden) | Dahil tutar − Hariç tutar | 1.200 − 1.000 = 200,00 ₺ |
%10 için çarpan 1,10; %1 için 1,01'dir. Örneğin KDV dahil 550,00 ₺ olan %10'luk bir ürünün matrahı 550 / 1,10 = 500,00 ₺, KDV'si 50,00 ₺'dir. Araç, sonuçları kuruşa (iki ondalığa) yuvarlar ve tr-TR biçiminde gösterir.
En sık yapılan hata: dahil tutardan yüzde çıkarmak
KDV dahil 1.200 ₺'lik bir tutarın hariç karşılığını bulmak için "yüzde 20'sini çıkarayım" diyen çok kişi 1.200 × 0,80 = 960 ₺ sonucuna ulaşır. Bu yanlıştır. Çünkü %20, dahil tutarın değil matrahın yüzdesidir; 1.200 ₺ zaten 1.000 ₺'nin 1,20 katıdır. Doğru işlem bölmedir: 1.200 / 1,20 = 1.000 ₺. Aradaki 40 ₺'lik fark, tek bir satırda küçük görünse de aylık KDV beyannamesinde ya da yüzlerce kalemli bir fiyat listesinde ciddi tutarsızlıklara yol açar. Aynı mantık %10 için de geçerlidir: dahil tutarı 0,90 ile çarpmak yerine 1,10'a bölün. Bu araçta "KDV dahil tutarı" modunu seçtiğinizde hesap her zaman bölmeyle yapılır; ayrıca sonucun altında hangi işlemin uygulandığı açıkça yazılır.
Türkiye'de KDV oranları ve tevkifat
Türkiye'de üç KDV oranı uygulanır. Hangi mal ve hizmetin hangi listeye girdiği Cumhurbaşkanı kararlarıyla değişebildiği için aşağıdaki açıklamalar genel niteliktedir; kesin bilgi için GİB'in güncel oran listesine bakın. Araçtaki parametreler ayrı bir dosyada tutulur ve "Oranlar son güncelleme" satırında tarihini görürsünüz.
- %1 – indirimli oran; sınırlı sayıda temel ürün.
- %10 – indirimli oran; belirli mal ve hizmetler.
- %20 – genel oran; listelerde yer almayan her şey.
KDV tevkifatı, belirli işlemlerde hesaplanan KDV'nin bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından vergi dairesine ödenmesidir. Örneğin 5/10 tevkifatlı 1.000 ₺ matrahlı bir hizmette KDV 200 ₺'dir; bunun 100 ₺'sini alıcı sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesiyle beyan eder, satıcı yalnızca kalan 100 ₺'yi beyan eder ve faturada alıcıdan 1.100 ₺ tahsil eder. Hangi hizmetin hangi oranda tevkifata tabi olduğu KDV Genel Uygulama Tebliği'nde listelenir ve alıcının statüsüne (belirlenmiş alıcı olup olmadığına) göre değişir. Bu araç yalnızca girdiğiniz orana göre aritmetiği yapar; oranın doğruluğunu kontrol etmez.
Fatura ve e-Arşiv pratiği: satır satır hesap, kuruş farkları
e-Fatura ve e-Arşiv sistemleri KDV'yi her satır için ayrı hesaplar, sonra oran bazında matrah ve KDV toplamlarını çıkarır. Toplam tutar üzerinden tek seferde KDV hesaplarsanız satır bazlı yuvarlamalar nedeniyle 1–2 kuruşluk farklar oluşabilir ve entegratör ya da muhasebe programı faturayı reddedebilir. Bu yüzden aracın "Çoklu satır" bölümü de aynı yöntemi izler: her satırın KDV'si kendi içinde kuruşa yuvarlanır, ardından %1, %10 ve %20 matrahları ayrı ayrı toplanır. Farklı oranlı ürünleri aynı taslağa ekleyip oran bazında dökümü görebilir, "Taslağı kopyala" ile satırları sekmeyle ayrılmış metin olarak Excel ya da muhasebe programınıza yapıştırabilirsiniz.
Perakende satışlarda etiket fiyatı KDV dahildir; müşteriye kesilen e-Arşiv faturada birim fiyatı dahil tutardan türetmeniz gerekir. "Birim fiyatlar: KDV dahil" seçeneği tam bunun içindir: 120 ₺'lik etiketi yazarsınız, taslak matrahı 100 ₺, KDV'yi 20 ₺ olarak ayırır. İskonto uyguluyorsanız iskontoyu matrahtan düştükten sonra KDV hesaplanır; iskontolu birim fiyatı girmeniz yeterlidir.
Yüzde hesaplama sekmesi
KDV dışındaki günlük yüzde işlemleri için ikinci sekmeyi kullanın. Üç hesap vardır: bir sayının yüzdesi (2.500'ün %18'i = 450), iki değer arasındaki yüzde değişim (800'den 1.000'e çıkış %25 artıştır; formül (Yeni − Eski) / Eski × 100) ve indirimli ya da zamlı fiyat (1.200 ₺'ye %15 indirim = 1.020 ₺). Zam ve indirim hesabı burada çarpmayla yapılır, çünkü yüzde bu kez bilinen fiyatın yüzdesidir; KDV ayırmadaki bölme kuralıyla karıştırmayın. Yüzde değişimde "eski değer" sıfırsa oran tanımsızdır; araç bu durumda açıklayıcı bir uyarı gösterir.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Veri gönderilmez. Sayfa statik yayınlanır, hesap tarayıcınızda yapılır. Fiyatlarınız, müşteri kalemleriniz hiçbir yere kaydedilmez; paylaşılabilir bağlantı yalnızca tutar, oran ve modu taşır.
- Türkçe sayı biçimi. 1.250,50 yazarsınız, 1.250,50 okursunuz; nokta-virgül karmaşası yok.
- Doğru ters hesap. Dahilden harice geçişte her zaman bölme kullanılır; yapılan işlem sonucun altında yazar.
- Tek sayfa, üç iş. Tek kalem hesabı, çoklu satırlı fatura taslağı ve yüzde hesaplama aynı yerde; reklam alanları sonuç ve düğmelerden uzaktadır.
- Açık kaynak. Hesap kodu GitHub'da; formülleri kendiniz kontrol edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
KDV dahil fiyattan KDV nasıl ayrılır?
Dahil tutarı (1 + oran/100) değerine bölün: %20 için 1,20'ye, %10 için 1,10'a, %1 için 1,01'e. Sonuç KDV hariç tutardır; KDV ise ikisinin farkıdır. Yüzde çıkarmak (0,80 ile çarpmak) yanlış sonuç verir.
Girdiğim rakamlar bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Sayfa yüklendikten sonra ağ bağlantısı gerekmez; hesaplar tarayıcınızda yapılır. "Bağlantıyı kopyala" özelliği de yalnızca adres çubuğuna tutar, oran ve mod parametresi ekler; açıklama metinleri bağlantıya girmez.
Tevkifat oranını nereden öğrenirim?
KDV Genel Uygulama Tebliği'nin kısmi tevkifat bölümünde işlem türlerine göre oranlar (2/10, 3/10, 4/10, 5/10, 7/10, 9/10, 10/10 gibi) listelenir. Oran hizmetin niteliğine ve alıcının statüsüne göre değişir; emin değilseniz mali müşavirinize sorun. Araç yalnızca girdiğiniz oranla hesap yapar.
Kuruş farkı neden oluşuyor?
Her satırın KDV'si ayrı ayrı yuvarlanır. Üç satırın KDV'si 0,335 → 0,34 gibi yukarı yuvarlanınca toplam, "toplam matrah × oran" sonucundan bir kuruş sapabilir. e-Fatura sistemleri de satır bazlı çalıştığı için çoklu satır bölümündeki toplamlar bu kurala uyar.
Adet alanına ondalık girebilir miyim?
Evet; kilogram ya da saat gibi birimler için 2,5 yazabilirsiniz. Araç önce adet × birim fiyat çarpımını kuruşa yuvarlar, sonra KDV'yi hesaplar.
%8 ve %18 gibi eski oranları hesaplayabilir miyim?
Evet. "Özel oran" seçeneğini açıp istediğiniz yüzdeyi yazın. Eski tarihli faturaları kontrol ederken ya da başka ülkelerin KDV oranlarını hesaplarken kullanışlıdır.
Fiyat "sayı olmalı" hatası veriyor, ne yapmalıyım?
Alanda harf, "TL" dışında sembol ya da iki ondalık ayırıcı olabilir. Yalnızca rakam, nokta ve virgül bırakın (örn. 1.250,50). Negatif tutar da kabul edilmez; iade ya da iskonto için pozitif tutarı girip sonucu eksi olarak değerlendirin.
Çevrimdışı çalışır mı?
Evet. Sayfayı bir kez açtıktan sonra internet olmadan da kullanabilirsiniz; oran parametre dosyası yüklenemezse araç yerleşik %1, %10 ve %20 değerleriyle devam eder.
Bu araç vergi danışmanlığı değildir. Hesaplar girdiğiniz oran ve tutara göre yapılan aritmetiktir; hangi oranın, istisnanın ya da tevkifatın uygulanacağına dair kararlar için mali müşavirinize veya Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvurun.
İlgili araçlar
Ön muhasebe, e-Fatura entegrasyonu ya da özel hesaplama yazılımı ihtiyacınız varsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.