Nasıl kullanılır?
- IBAN'ı dekonttan, mesajdan ya da banka uygulamasından kopyalayıp kutuya yapıştırın. Boşluklu, tireli ya da küçük harfli yazılmış olması sorun değildir; araç temizleyip 4'lü gruplara ayırır.
- Sonuç kendiliğinden görünür: "Geçerli IBAN" ya da "Geçersiz IBAN". Türkiye IBAN'ı girdiyseniz banka kodu, banka adı, rezerv hane ve 16 haneli hesap numarası ayrı satırlarda listelenir.
- Geçersiz sonuç aldıysanız IBAN'ı kaynağından yeniden kopyalayın. En sık hata, elle yazarken bir hanenin eksik ya da iki hanenin yer değiştirmiş olmasıdır; araç bu durumu yakalar ama hangi hanenin yanlış olduğunu bilemez.
- Doğru IBAN'ı "Kopyala" ile panoya alın. Çoğu banka uygulaması boşluklu biçimi de kabul eder; kabul etmeyenler için "boşluksuz" seçeneğini kullanın.
- Para göndermeden önce bankanızın havale/EFT ekranındaki alıcı adı kontrolünü mutlaka yapın. Bu araç yalnızca yazım hatasını yakalar; alıcının kim olduğunu söyleyemez.
IBAN nedir, Türkiye IBAN'ı nasıl okunur?
IBAN (International Bank Account Number – Uluslararası Banka Hesap Numarası), hesap numaralarının ülkeler arasında tek biçimde yazılabilmesi için ISO 13616 standardıyla tanımlanmış bir numaradır. Türkiye 2009'dan beri yurt içi havale ve EFT işlemlerinde de IBAN'ı zorunlu tutar. Her IBAN iki harfli ülke koduyla başlar, ardından iki haneli kontrol numarası gelir; geri kalan kısım (BBAN) ülkeye göre farklı uzunluktadır. Türkiye IBAN'ı tam 26 karakterdir ve şu parçalardan oluşur:
| Haneler | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| 1–2 | Ülke kodu | TR |
| 3–4 | Kontrol numarası (mod-97 ile hesaplanır) | 33 |
| 5–9 | Banka kodu (5 hane; başındaki 0 atılınca 4 haneli TCMB EFT kodu) | 00062 → 0062 |
| 10 | Rezerv hane (şimdilik hep 0) | 0 |
| 11–26 | Hesap numarası (16 hane, bankaya göre şube bilgisini de içerebilir) | 0519 7864 5784 1326 |
Banka kodu bölümü sayesinde IBAN'dan bankanın hangisi olduğu anlaşılır; bu araç kodu TCMB'nin EFT katılımcı listesindeki adla eşleştirir. Örneğin 00010 ile başlayan IBAN'lar Ziraat Bankası'na, 00064 ile başlayanlar İş Bankası'na, 00205 ile başlayanlar Kuveyt Türk'e aittir. Şube kodu ise IBAN'ın standart bir parçası değildir; bazı bankalar hesap numarası bloğunun içine şube bilgisini gömer, bazıları gömmez. Bu yüzden IBAN'dan şube adı okumak güvenilir değildir ve bu araç bunu iddia etmez.
Kontrol hanesi (mod-97) nasıl çalışır?
IBAN'ın 3. ve 4. hanesi, geri kalan tüm hanelerden hesaplanan bir kontrol numarasıdır. Doğrulama şöyle yapılır: ilk dört karakter sona taşınır, harfler sayıya çevrilir (A=10, B=11 … Z=35; "TR" → "2927"), elde edilen uzun sayının 97'ye bölümünden kalan hesaplanır. Kalan tam olarak 1 ise IBAN geçerlidir. Bu yöntem (ISO 7064 MOD 97-10) tek haneli her yazım hatasını ve bitişik hanelerin yer değiştirmesini %100 yakalar; rastgele bir hatanın gözden kaçma olasılığı yaklaşık %1'dir. Sayı 26 basamaklı olduğundan JavaScript'in normal sayı türüne sığmaz; araç bu yüzden hesabı tam sayı aritmetiğiyle (BigInt) yapar ve yuvarlama hatası ihtimali yoktur.
Önemli bir ayrım: mod-97'nin tutması "bu IBAN doğru yazılmış" demektir, "bu hesap var ve şu kişiye ait" demek değildir. Rastgele yazılan 26 haneli bir dizinin de yaklaşık yüzde birinde kontrol tutar. Araç bu nedenle sonuçta yalnızca "yapı ve kontrol hanesi doğru" ifadesini kullanır.
Yanlış IBAN'a para göndermenin riski
Bankalar havale ve EFT'yi yalnızca IBAN'a göre işler; alıcı adı eşleşmese bile para çoğu zaman gider. Yanlış hesaba giden para "sehven gönderim" sayılır ve geri alınması, hesap sahibinin iade etmeyi kabul etmesine bağlıdır. Kabul etmezse süreç ihtarname ve sebepsiz zenginleşme davasıyla mahkemeye uzar; haftalar, hatta aylar alabilir. Bu yüzden en ucuz önlem, göndermeden önce IBAN'ı doğrulamaktır. Araç, elle yazarken en sık yapılan üç hatayı yakalar: eksik ya da fazla hane, yer değiştirmiş hane ve 0/O, 1/I, 5/S, 8/B gibi benzer karakter karışıklığı (harf girildiğinde Türkiye IBAN'ı geçersiz sayılır).
İkinci güvenlik katmanı bankanızın kendisidir. Türkiye'de bankaların havale ekranı, IBAN'ı girdiğinizde alıcı adını kısmen (ör. "A*** D*****") gösterir; "ad soyad IBAN uyuşmazlığı" uyarısı çıkıyorsa işlemi durdurun ve alıcıyla başka bir kanaldan konuşun. Dolandırıcılar e-posta ya da WhatsApp üzerinden "IBAN'ımız değişti" mesajı göndererek fatura ödemelerini kendi hesaplarına yönlendirir; bu araçta geçerli görünen bir IBAN da dolandırıcıya ait olabilir. Özellikle tedarikçi ödemelerinde, IBAN değişikliğini her zaman bilinen bir telefon numarasından teyit edin.
Diğer ülkelerin IBAN'ları
Araç Türkiye dışındaki IBAN'ları da kontrol eder: Almanya (22 karakter), Birleşik Krallık (22), Fransa (27), Hollanda (18), İtalya (27), İspanya (24), Azerbaycan (28), Birleşik Arap Emirlikleri (23), Suudi Arabistan (24) ve ISO kayıtlarındaki yetmişten fazla ülke için uzunluk ve mod-97 denetimi yapılır. Bu ülkelerde banka adı gösterilmez; çünkü banka kodu yapısı ülkeden ülkeye değişir ve güvenilir bir tablo tutmak mümkün değildir. Yurt dışına SWIFT transferi yaparken IBAN'ın yanı sıra BIC/SWIFT kodunun da gerektiğini unutmayın; IBAN tek başına yetmez.
Gizlilik: IBAN nereye gidiyor?
Hiçbir yere. Doğrulama, bu sayfanın içindeki JavaScript kodunda yapılır; IBAN'ınız, sonuç ya da banka adı hiçbir sunucuya gönderilmez, adres çubuğuna yazılmaz, çerezde tutulmaz. Sayfa bir kez yüklendikten sonra internet bağlantısı kesilse bile araç çalışmaya devam eder. IBAN tek başına gizli bir veri değildir (fatura ve web sitelerinde açıkça yazılır) ancak ad soyadla birlikte kişisel veridir; bu yüzden araç IBAN'ı paylaşılabilir bağlantıya bile koymaz. Bir IBAN'ı başkasıyla paylaşmak isterseniz QR Kod Oluşturucu'ya gidip oraya metin olarak yapıştırın; o araç da aynı şekilde tarayıcıda çalışır.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Sunucuya gitmez. IBAN sayfada kalır; ağ isteği yapılmadığını tarayıcının geliştirici araçlarından doğrulayabilirsiniz.
- Banka adı eşlemesi. Türkiye IBAN'larında banka kodu TCMB kodlarıyla eşleştirilir; tablo kodu kesin bilinen bankalarla sınırlı tutulur, tahmin yürütülmez.
- Hatayı açıklar. "Geçersiz" demekle kalmaz; uzunluk, ülke kodu, harf-rakam karışıklığı gibi nedeni ve ne yapmanız gerektiğini söyler.
- Dürüst sınırlar. Hesap sahibi sorgusu yapılmaz ve yapıldığı iddia edilmez; bu bilgiyi yalnızca bankanız verebilir.
- Kurulum yok, reklam tuzağı yok. Telefon ve bilgisayarda tarayıcıdan çalışır, uygulama olarak yüklenebilir.
Tanınan banka kodları (TCMB EFT katılımcı kodu → banka adı)
| Kod | Banka |
|---|
Liste bilgi amaçlıdır ve yalnızca kodu kesin bilinen bankaları içerir. Kodu listede olmayan bir IBAN yine de mod-97 ile doğrulanır; sonuçta "listede yok" ifadesi görünür.
Sık sorulan sorular
IBAN'dan hesap sahibinin adını öğrenebilir miyim?
Hayır; bu araç ya da başka hiçbir web sitesi bunu meşru yolla yapamaz. Hesap sahibi bilgisi yalnızca bankaların arasında, havale sırasında paylaşılır. Bankanızın havale ekranında IBAN'ı girdiğinizde alıcı adı maskelenmiş olarak görünür; doğrulamayı orada yapın. "IBAN'dan isim sorgulama" vaat eden siteler ya çalışmaz ya da girdiğiniz veriyi toplar.
Araç "geçerli" dedi; para gönderebilir miyim?
"Geçerli", IBAN'ın yazım olarak doğru olduğu anlamına gelir: uzunluk tam, kontrol hanesi tutuyor. Hesabın açık olduğu ya da beklediğiniz kişiye ait olduğu anlamına gelmez. Göndermeden önce bankanızdaki alıcı adı kontrolünü yapın; ad soyad uyuşmuyorsa işlemi durdurun.
"Geçersiz IBAN" çıktı ama bankadan aldım; neden?
Büyük olasılıkla kopyalarken bir hane düştü, fazladan bir karakter eklendi ya da el yazısından okurken 0 ile O, 1 ile I karıştı. IBAN'ı dekont ya da banka uygulamasından yeniden kopyalayın. Bankadan gelen bir IBAN'ın kontrol hanesi her zaman tutar; tutmuyorsa hata aktarım sırasında oluşmuştur.
Banka adı neden "listede yok" görünüyor?
Tablo yalnızca kodu kesin bilinen bankaları içerir; bazı yatırım bankaları, yeni kurulan katılım bankaları ya da birleşme sonrası kod değişiklikleri listede olmayabilir. IBAN'ın geçerliliği bundan etkilenmez; yalnızca banka adı gösterilemez. Bankanın adını alıcıya sorarak ya da bankanızın havale ekranından doğrulayabilirsiniz.
IBAN'ı boşluklu mu boşluksuz mu yazmalıyım?
İkisi de aynı IBAN'dır; boşluklar yalnızca okunabilirlik içindir. Banka uygulamalarının çoğu iki biçimi de kabul eder, bazı web formları yalnızca boşluksuz ister. Araç her iki biçimde kopyalama düğmesi sunar.
Yurt dışı IBAN'ları da kontrol ediyor mu?
Evet; Almanya, İngiltere, Fransa, Hollanda, Azerbaycan, Körfez ülkeleri dahil ISO 13616 kayıtlarındaki yetmişten fazla ülkenin uzunluk ve mod-97 kontrolü yapılır. Bu ülkelerde banka adı gösterilmez. Yurt dışına transfer için ayrıca BIC/SWIFT kodu gerekir.
IBAN'ım burada güvende mi?
Evet. IBAN tarayıcınızdan çıkmaz; araç ağ isteği yapmaz, adres çubuğuna veri yazmaz, çerez kullanmaz. Yine de IBAN'ı ad soyadla birlikte herkese açık yerlerde paylaşmamanızı öneririz; birlikte kişisel veri oluştururlar.
Neden bu araçta IBAN üretici yok?
Rastgele "geçerli" IBAN üretmek, gerçek bir hesaba denk gelme ve sahte belge düzenleme riski taşır; meşru bir ihtiyaç karşılamaz. Test ortamı için IBAN gerekiyorsa bankanızın ya da ödeme sağlayıcınızın resmî test hesaplarını kullanın.
İlgili araçlar
Muhasebe ve ödeme süreçlerinizi dijitalleştirmek, web sitenize ödeme formu eklemek isterseniz Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.