Vade Farkı Hesaplama – Vadeli Fiyat, Taksit, Senet İskontosu

Nasıl kullanılır?

1. Üstteki dört moddan birini seçin: vadeli fiyat, taksit planı, oranı bulma ya da çek/senet iskontosu.
2. Tutarları Türkçe biçimle yazın: 10.000,00. Oranı yüzde işareti olmadan girin; yüzde 3 için 3 yeterlidir.
3. Vadeyi ay ya da gün olarak verin. Gün girerseniz aylık oranda 30 gün bir ay sayılır; yıllık oran ve iskontoda 365 ya da 360 gün bazını siz seçersiniz.
4. Basit ya da bileşik yöntemi seçin. Sonuç siz yazarken güncellenir, formül ve tablo sonucun altında görünür.
5. Sonucu kopyalayıp teklif ya da sözleşme taslağınıza ekleyin; bağlayıcı tutarlar için karşı tarafın yazılı teklifine bakın.

Vade farkı nedir, nasıl hesaplanır?

Vade farkı, bir bedelin peşin yerine ileri bir tarihte ödenmesinin karşılığı olarak fiyata eklenen tutardır. Satıcı malı bugün teslim edip parayı üç ay sonra alıyorsa, bu üç ayın finansman maliyetini fiyata yansıtır. Peşin fiyat ile vadeli fiyat arasındaki fark vade farkıdır. Faturalarda, taksitli satış tekliflerinde, toptan ticarette "30-60-90 gün vadeli" fiyat listelerinde ve geç ödeme durumlarında karşınıza çıkar.

Hesabın temelinde oran, süre ve yöntem vardır. Basit yöntemde oran sadece peşin fiyata uygulanır: vadeli fiyat = peşin × (1 + aylık oran × ay sayısı). 10.000 ₺ peşin fiyat, aylık yüzde 3 ve 3 ay için 10.000 × (1 + 0,03 × 3) = 10.900 ₺ olur. Bileşik yöntemde her ayın vade farkı bir sonraki ay da faiz işler: vadeli fiyat = peşin × (1 + oran)^ay sayısı. Aynı örnekte 10.000 × 1,03³ = 10.927,27 ₺ çıkar. Süre uzadıkça iki yöntem arasındaki fark büyür; 12 ayda aylık yüzde 3 için basit yöntem 13.600 ₺, bileşik yöntem yaklaşık 14.257,61 ₺ verir.

Taksit tutarı: toplam ödeme ve aylık taksit

Taksit modunda peşin fiyat, aylık vade farkı oranı ve taksit sayısı girilir. Basit ve bileşik seçeneklerde araç önce n. ayda ödenseydi oluşacak vadeli toplamı bulur ve taksit sayısına böler. Bu, satış tekliflerinde sık kullanılan sade bir yaklaşımdır. Eşit taksit (anüite) seçeneğinde ise her ay kalan borca faiz işler ve taksit sabittir; formül taksit = peşin × i ÷ (1 − (1 + i)^−n) şeklindedir. Anüitede borç her taksitle azaldığı için toplam ödeme, tüm tutarın sonda ödendiği varsayımına göre daha düşük çıkar. Tablodaki taksit planı, kalan borcu satır satır gösterir.

Ters hesap: teklifteki gizli oranı bulun

Bir satıcı "peşin 10.000 ₺, üç ay vadeli 10.900 ₺" dediğinde bu teklifin aylık oranı nedir? Ters hesap modu bunu çözer. Basit yöntemde oran = (vadeli ÷ peşin − 1) ÷ ay sayısıdır; örnekte (1,09 − 1) ÷ 3 = yüzde 3. Bileşik yöntemde oran = (vadeli ÷ peşin)^(1 ÷ ay) − 1 olur. Araç yıllık karşılığı da gösterir; böylece vade farkını banka kredisi ya da mevduat faiziyle aynı ölçüde kıyaslayabilirsiniz. Taksitli alışverişte "vade farkı yok" diye sunulan bir fiyat bile nakit indirimi gizliyor olabilir: peşin fiyatla vadeli fiyatı karşılaştırıp oranı hesaplamak bu yüzden değerlidir.

Çek ve senet kırdırma: bugünkü değer

Elinizdeki çek ya da senet vadesi gelmeden nakde çevrilmek istendiğinde kırdırma yapılır. Burada soru "vade tarihinde alacağım tutar bugün kaç lira eder?" sorusudur. Araç, yıllık iskonto oranı ile nominal tutarı bugünkü değere indirir: bugünkü değer = nominal ÷ (1 + yıllık oran × gün ÷ gün bazı). 100.000 ₺ nominal, 90 gün ve yıllık yüzde 40 (365 gün bazı) için 100.000 ÷ (1 + 0,40 × 90 ÷ 365) ≈ 91.022,44 ₺ bulunur; yani yaklaşık 8.977,56 ₺ iskonto uygulanır. Karşılaştırma satırında bankacı iskontosu da görünür: kesinti doğrudan nominal üzerinden alındığında bugünkü değer biraz daha düşük çıkar (aynı örnekte yaklaşık 90.136,99 ₺). Gerçek bir kırdırmada komisyon, BSMV ve masraflar da eklenebilir; kesin tutar için kurumun yazılı teklifini isteyin.

365 mi 360 mı?

Yıllık oranı güne çevirmek için bir yılın kaç gün sayılacağı önemlidir. Pek çok ticari hesapta 365 kullanılır; bazı finans kuruluşları 360 gün bazını tercih eder. 360 bazında günlük faiz biraz yüksektir; bu nedenle aynı yıllık oranda bugünkü değer daha düşük çıkar. Araçta gün bazı seçimi vardır: sözleşmenizde ya da teklifte hangisi yazıyorsa onu seçin. Yazmıyorsa 365 makul varsayımdır, ama bunu karşı tarafla netleştirmek en doğrusudur.

Hangi yöntemi seçmeliyim?

Basit yöntem kısa vadelerde ve sözleşmede "aylık yüzde 3 vade farkı" gibi sade ifadelerin geçtiği durumlarda yaygındır; hesabı elle doğrulamak da kolaydır. Bileşik yöntem ise uzun vadelerde ve faizin faize işlediği finansman ürünlerinde kullanılır. İki tarafın aynı yöntemi kabul ettiğinden emin olun; aksi halde sonuç arasındaki fark ödeme zamanında anlaşmazlık yaratabilir. Araçta iki yöntemi art arda seçip sonucu karşılaştırmanız, pazarlıkta elinizi güçlendirir.

Sık yapılan hatalar

• Aylık ve yıllık oranı karıştırmak. Aylık yüzde 3, yıllık yüzde 36 (basit) ya da yaklaşık yüzde 42,58 (bileşik) demektir.
• Gün sayısını ay sayısı sanmak. 90 gün = 3 ay (30 günlük ay kabulüyle); birimi doğru seçin.
• İskontoyu nominale eklemek. Kırdırmada nominalden düşersiniz; "yüzde 40 yıllık" demek 90 günde nominalin yüzde 40'ı kesilir demek değildir.
• Taksit toplamını kontrol etmemek. Peşin fiyat ile taksitlerin toplamı arasındaki farkı yıllık orana çevirip bakın.

Neden Bilişim Ajans aracı?

• Veri gönderilmez. Tutarlarınız tarayıcınızdan çıkmaz; kayıt, çerez ve izleme yoktur.
• Dört araç bir arada. Vadeli fiyat, taksit, ters oran ve iskonto aynı sayfada.
• Şeffaf formül. Sonucun altında kullanılan formül ve karşılaştırma tablosu yazar.
• Türkçe sayı biçimi. 10.000,00 yazarsınız, 10.000,00 okursunuz.
• Mobil ve klavye uyumlu. 360 piksel genişlikte çalışır, tüm alanlara klavyeyle ulaşılır.

Sık sorulan sorular

ℹ️Bu araç finansal tavsiye değildir. Sonuçlar girdiğiniz oran ve sürelere göre yapılan matematiksel hesaptır; yasal azami oranları, komisyon ve vergileri kapsamaz. Karar vermeden önce karşı tarafın yazılı teklifini ve mali müşavirinizin görüşünü alın.

İlgili araçlar

• Faiz Hesaplama
• Kredi Hesaplama
• Tarih Farkı Hesaplama

💼Ön muhasebe ya da özel hesaplama yazılımı ihtiyacınız varsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.