Nasıl kullanılır?
- Ücret türünü seçin ve brüt ücretinizi yazın. Aylık ücret seçtiyseniz araç saat ücretini aylık çalışma saatine bölerek bulur; saatlik ücret seçtiyseniz doğrudan o değeri kullanır.
- Aylık çalışma saati alanı varsayılan olarak 225'tir (haftalık 45 saat için standart). İşyerinizde farklı bir esas kullanılıyorsa değiştirebilirsiniz.
- Çalıştığınız fazla saatleri girin. Haftalık 45 saati aşan çalışma "fazla çalışma", sözleşmedeki haftalık süre 45 saatten azsa 45 saate kadar olan kısım "fazla süreli çalışma"dır. Hafta tatili ve genel tatil için çalıştığınız gün sayısını yazın.
- "Mesaiyi hesapla" düğmesine basın. Kalem kalem ek ücretleri ve toplam brüt ek ücreti görün. Yıl içinde daha önce yaptığınız fazla çalışmayı girerseniz 270 saatlik sınır kontrol edilir.
Saat ücreti nasıl bulunur?
Türkiye'de tam zamanlı çalışmada haftalık yasal çalışma süresi 45 saattir. Aylık ücretli işçi için bir ay 30 gün kabul edilir; bunun içinde hafta tatili günleri de ücretlidir. Bu nedenle uygulamada aylık çalışma saati, 30 günün 7,5 saatlik günlük karşılığı olarak 225 saat (30 x 7,5) alınır. Saat ücreti, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. Örneğin 30.000 TL brüt aylık ücret için saat ücreti 30.000 / 225 = 133,33 TL'dir. Günlük ücret ise aylık ücretin 30'a bölünmesidir: 1.000 TL. Bu araçta 225 saat ve 30 gün değerleri bir parametre dosyasında tutulur; haftalık süresi farklı olan işyerleri için aylık saat alanını değiştirebilirsiniz.
Fazla çalışma ve %50 zam
4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır. Fazla çalışmanın her saati için saat ücreti %50 zamlı ödenir; yani 1,5 ile çarpılır. 30.000 TL ücretli çalışan 10 saat fazla çalıştığında 133,33 x 1,5 x 10 = 2.000 TL ek brüt ücret alır. İşçinin yazılı onayı olmadan fazla çalışma yaptırılamaz; onay iş sözleşmesinde ya da ayrıca alınabilir. İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine her bir fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir. Fazla çalışma günde 11 saati, yıllık 270 saati aşamaz. Araç yıllık toplamı hesaba katarak sınırı aşan durumlarda uyarı verir.
Fazla süreli çalışma ve %25 zam
Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatten az belirlenmişse (örneğin 40 saat), bu süre ile 45 saat arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışmadır. Bu saatler için ücret %25 zamlı, yani 1,25 ile çarpılarak ödenir. Fazla sürelerle çalışma, yıllık 270 saatlik fazla çalışma sınırına dahil değildir. Örnek: 133,33 TL saat ücretli çalışan haftalık 40 saat sözleşmeliyse ve haftada 3 saat fazlası çalışırsa, bir ayda 12 saat için 133,33 x 1,25 x 12 = 2.000 TL ek ücret hak eder. Sözleşmede başka bir zam oranı yazıyorsa o uygulanır; bu araçtaki oran yasal minimumdur.
Hafta tatili ve genel tatilde çalışma
Hafta tatili, çalışanın 24 saatten az olmamak üzere dinlenme hakkıdır. Aylık ücretli işçinin hafta tatili ücreti aylık ücrete dahildir. Hafta tatilinde çalıştırılan işçiye, çalıştığı her gün için günlük ücretin %50 fazlası ek olarak ödenir; araç bu nedenle ek ödeme olarak günlük ücretin 1,5 katını hesaplar. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ise aylık ücret zaten ödenmektedir; çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücret eklenir. 1.000 TL günlük ücretle bir hafta tatili günü çalışmanın ek karşılığı 1.500 TL, bir bayram günü çalışmanın ek karşılığı 1.000 TL'dir. Yargı uygulaması ve sözleşmeniz farklı bir kural öngörüyorsa bu oranlar ilgili parametreyle uyarlanır.
Gece çalışması (20.00 ile 06.00 arası) ayrıca zamlı değildir; ancak gece çalışma süresi en çok 7,5 saat olabilir ve bu çalışanlar için sağlık gözetimi gibi ek yükümlülükler vardır. Araç gece çalışması için bir zam hesaplamaz, yalnızca bu uyarıyı gösterir.
Örnek hesap
Aylık brüt ücreti 30.000 TL olan bir işçinin bir ayda 10 saat fazla çalışma, 12 saat fazla sürelerle çalışma, 1 gün hafta tatili ve 1 gün genel tatil çalışması yaptığını düşünelim. Saat ücreti 133,33 TL, günlük ücret 1.000 TL'dir. Fazla çalışma 2.000 TL, fazla sürelerle çalışma 2.000 TL, hafta tatili 1.500 TL, genel tatil 1.000 TL; toplam brüt ek ücret 6.500 TL olur. Bu tutardan SGK işçi payı, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesildikten sonra eline geçen net tutar daha düşüktür. Net hesap için brüt net maaş aracını kullanabilirsiniz.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Veri gönderilmez. Ücretiniz ve çalışma saatleriniz tarayıcınızda hesaplanır; hiçbir sunucuya iletilmez.
- Kalem kalem sonuç. Toplam yerine her ek ücretin ayrı ayrı görünmesi, bordronuzla karşılaştırmayı kolaylaştırır.
- 270 saat uyarısı. Yıllık sınırı aşan durumlarda araç sizi uyarır.
- Şeffaf parametreler. 225 saat ve zam oranları ayrı bir dosyada tutulur, güncelleme tarihi sayfada gösterilir.
Sık sorulan sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Saat ücreti, fazla çalışma saatiyle çarpılır ve %50 zam eklenir (1,5 katı). 30.000 TL aylık ücretle saat ücreti 133,33 TL, 10 saat fazla mesai için ek ücret 2.000 TL'dir.
Neden 225 saat?
Haftalık 45 saat çalışmada bir ay 30 gün sayılır ve günlük 7,5 saat esas alınır; 30 x 7,5 = 225 saat. Aylık ücret bu saate bölünerek saat ücreti bulunur.
Yılda en fazla kaç saat fazla çalışma yapılabilir?
270 saat. Bu sınır fazla çalışma içindir; fazla sürelerle çalışma bu sınıra dahil edilmez. Sınırı aşan çalışma idari para cezası riski taşır.
Fazla çalışma ile fazla süreli çalışma arasındaki fark nedir?
Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır (%50 zam). Sözleşmedeki süre 45 saatten azsa, sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışmadır (%25 zam).
Hafta tatilinde çalışırsam ne kadar alırım?
Aylık ücretli işçide hafta tatili ücreti maaşa dahildir. Çalışılan gün için günlük ücretin %50 fazlası ek ödenir; yani 1.000 TL günlük ücret için ek 1.500 TL hesaplanır. Sözleşmeniz daha yüksek oran öngörebilir.
Bayramda çalışırsam ek ücret alır mıyım?
Evet. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye, aylık ücrete dahil tatil ücretine ek olarak çalıştığı her gün için bir günlük ücret ödenir.
Gece çalışmasının zammı var mı?
Kanunda gece çalışması için ayrıca zam öngörülmemiştir; ancak gece çalışma süresi 7,5 saati geçemez. Toplu iş sözleşmesi gece zammı öngörebilir; sözleşmenizi kontrol edin.
Fazla mesai yerine izin kullanabilir miyim?
Evet. İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine her fazla çalışma saati için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilir. Serbest zaman ücretin ödenmeyeceği anlamına gelir; kullanım süresi kanunda belirlenmiştir.
Hatalı giriş uyarısı alıyorum, ne yapmalıyım?
Ücret ve saat alanlarına yalnızca sayı yazın (örn. 30.000 ya da 30000,50). Saat ve gün alanları negatif olamaz; gün sayıları bir ay için 6'yı geçemez. Alanı düzeltip tekrar deneyin.
Bilgilendirme: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, hukuki ve mali tavsiye değildir. Tutarlar brüt ve tahminidir; kesin ödeme için iş sözleşmenize, toplu iş sözleşmenize ve bordronuza bakın. Uyuşmazlıkta bir avukata ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na danışın.
İlgili araçlar
Size özel hesaplama aracı ya da web yazılımı ihtiyacınız varsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.