Nasıl kullanılır?
- "İşe giriş tarihi" alanına işyerinde çalışmaya başladığınız tarihi yazın. Deneme süresi de hizmet süresine dahildir; aynı işverenin başka işyerlerinde geçen süreler de birleştirilir.
- İsterseniz doğum tarihinizi girin. Böylece 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü çalışanlar için kanunun öngördüğü en az 20 gün kuralı her yıl dönümünde ayrı ayrı denetlenir. Yer altı işinde çalışıyorsanız kutuyu işaretleyin.
- Toplu iş sözleşmeniz ya da iş sözleşmeniz yasal sürenin üzerinde izin veriyorsa "ek izin" alanına yıllık ek günü yazın. Bugüne kadar kullandığınız izin gününü de girin.
- "İzni hesapla" düğmesine basın. Araç yıl dönümlerini tek tek listeler, toplam hak edilen günü ve kalan izni gösterir. Başka bir tarihteki durumu görmek için "Hesaplanacak tarih" alanını kullanın.
Yıllık izin hakkı nasıl doğar?
Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesinde düzenlenmiştir. Hak kazanmak için işçinin, deneme süresi de dahil olmak üzere aynı işyerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir. İlk izin hakkı bu nedenle işe giriş tarihinin birinci yıl dönümünde doğar; ikinci hak ikinci yıl dönümünde, üçüncüsü üçüncü yıl dönümünde ve böyle devam eder. Bir yıl dolmadan izin hakkı doğmaz; ancak işveren isterse çalışanına kendi inisiyatifiyle daha erken izin verebilir.
İzin süreleri hizmet süresine göre kademelidir. Bir yılı dolduran ve beş yıla kadar (beş yıl dahil) çalışanlara 14 gün, beş yıldan fazla ve on beş yıldan az olanlara (on beş yıl dahil) 20 gün, on beş yıldan fazla çalışanlara 26 gün verilir. Buradaki "dahil" ayrıntısı önemlidir: beşinci yılını dolduran işçi hâlâ 14 günlük kademededir; 20 günlük hak, altıncı yıl dönümünde doğar. Aynı şekilde on beşinci yılı dolduran işçi 20 gün alır, 26 günlük hak on altıncı yıl dönümünde başlar. Araç bu ayrıntıyı yıl yıl uygular.
Yaş ve yer altı kuralları
Kanun, 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresinin 20 günden az olamayacağını söyler. Bu çalışanların hizmet süresi kısa olsa bile, örneğin üçüncü yılında 14 gün yerine en az 20 gün izin hakları vardır. Yaş, her hak ediş tarihinde ayrıca kontrol edilir: çalışan 49 yaşında hak ettiği yıllarda temel süre, 50 yaşını doldurduktan sonraki yıllarda ise en az 20 gün uygulanır. Hizmet süresi zaten 20 gün veya üzeri veriyorsa yaş kuralı bir şey değiştirmez.
Yer altı işlerinde çalışanlar için kanun, belirtilen sürelere ek gün eklenmesini öngörür. Araç bu ek günü yaş kuralının üzerine ekler. Ek gün sayısı parametre dosyasında tutulur ve güncelleme tarihi sayfada gösterilir; kendi durumunuzda tereddüt varsa işyeri hekiminizden, işverenden ya da bir iş hukuku uzmanından teyit alın.
Örnek hesap
1 Mart 2019'da işe başlayan bir çalışanı düşünelim ve hesap tarihi 1 Aralık 2026 olsun. Çalışan yedi yılı doldurmuştur. 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıl dönümlerinde (1-5. yıllar) her biri için 14 gün hak etmiştir; bu 70 gün eder. 2025'teki altıncı ve 2026'daki yedinci yıl dönümlerinde ise 20'şer gün hak etmiştir; bu da 40 gün eder. Toplam hak edilen izin 110 gündür. Çalışan bugüne kadar 95 gün kullandıysa kalan izni 15 gündür. Sonraki hak ediş 1 Mart 2027'dedir ve 20 gün olacaktır.
Dikkat edilmesi gereken nokta, bu toplamın "birikmiş" haklar toplamı olduğudur. Kanuna göre izin, hak edildiği yılı izleyen yıl içinde kullandırılmalıdır; kullanılmayan izinler yok olmaz ve iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış günlerin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenir. Geçmiş yıllara ait izin alacaklarında zamanaşımı süresi ve ispat yükü gibi konular uyuşmazlık hâlinde yargı uygulamasına göre değerlendirilir.
İş günü mü, takvim günü mü?
İzin süresi iş günü olarak düşünülür. Kanunun 56. maddesine göre yıllık izne rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Örneğin 14 günlük izin kullanan ve Cumartesi-Pazar tatili olan bir çalışan, izninin içinde iki hafta sonu varsa, hafta sonlarının ardından işe dönüş tarihi 14 iş günü sonrasına denk gelir. Bu nedenle izin bitiş tarihini hesaplarken yalnızca takvimde 14 gün saymak doğru değildir; hafta tatilleri ve resmî tatiller eklenerek bulunur. Araç, hak edilen ve kalan izni "gün" olarak gösterir ve bu günler iş günüdür.
İzin kullanımında diğer kurallar da vardır: İzin, işveren tarafından işçiye kesintisiz verilir; ancak taraflar anlaşırsa bölünerek kullanılabilir. Bölünmesi hâlinde bir bölümün 10 günden az olmaması gerekir. Hafta tatili ve resmî tatiller bu hesaba katılmaz. İzin ücretinin izin başlamadan önce ödenmesi de kanunda düzenlenmiştir.
Toplu iş sözleşmesi ve daha fazla izin
Kanundaki süreler asgari süreleridir. İş sözleşmeleri ya da toplu iş sözleşmeleri bu süreleri artırabilir; azaltamaz. Birçok kamu işyerinde ve sendikalı işyerinde yıllık izin 30 güne çıkabilir. Böyle bir hak varsa "Sözleşmeden doğan ek izin" alanına her yıl için eklenen günü yazarak hesabınızı güncelleyin. Araç ek günü her hak ediş yılına ekler; sözleşmenizdeki kuralın farklı işlediği durumlarda (örneğin yalnızca belirli yıllardan sonra ek gün gibi) sonucu elle düzeltmeniz gerekebilir.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Veri gönderilmez. Hesap tarayıcınızda yapılır; işe giriş ve doğum tarihiniz hiçbir sunucuya iletilmez, saklanmaz.
- Yıl dönümü ayrıntıları doğru. 5. ve 15. yılın "dahil" kuralı ile 29 Şubat'ta işe başlayanların yıl dönümü doğru işlenir.
- Şeffaf parametreler. Gün sayıları ayrı bir dosyada tutulur, güncelleme tarihi sayfada gösterilir.
- Çevrimdışı çalışır. Sayfa bir kez açıldıktan sonra internet olmadan da kullanılabilir.
Sık sorulan sorular
Yıllık izin kaç gündür?
1-5 yıl (5 yıl dahil) arası 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az 20 gün, 15 yıl (dahil) ve daha fazla 26 gündür. 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü çalışanlar için en az 20 gün; yer altı işlerinde ek gün uygulanır.
İlk yıllık izin ne zaman doğar?
Deneme süresi dahil bir yılı doldurduğunuz gün, yani işe giriş tarihinizin birinci yıl dönümünde. Bir yıldan kısa çalışmalarda yasal izin hakkı doğmaz.
Hafta tatili ve bayramlar izin gününden sayılır mı?
Hayır. İzne rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmaz; izin süresi bu günler eklenerek uzar.
İzin hakkı iş değiştirince sıfırlanır mı?
İş değiştirirseniz yeni işyerinde hizmet süresi yeniden başlar; kullanmadığınız izinlerin ücreti ise eski işyerinde sözleşme sona ererken ödenir. Aynı işverene bağlı işyerleri arasındaki geçişlerde süreler birleştirilir.
Kullanılmayan izin ücreti ne zaman ödenir?
İş sözleşmesi sona erdiğinde, hak edilmiş ancak kullanılmamış izin günlerinin ücreti, fesih tarihindeki son brüt ücret üzerinden ödenir. İzni kullanmak yerine para almak, devam eden iş ilişkisinde geçerli bir yöntem değildir.
İzin bölünerek kullanılabilir mi?
Evet; tarafların anlaşmasıyla bölünebilir. Ancak bölümlerden biri 10 günden az olamaz. Yıllık izin işveren tarafından, işçinin hak ettiği yılı izleyen dönem içinde kullandırılır.
Toplu iş sözleşmesi daha fazla gün verebilir mi?
Evet. Kanundaki süreler asgaridir; iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesi bunları artırabilir. Ek günü araçtaki "Sözleşmeden doğan ek izin" alanına yazın.
"İşe giriş tarihi hesaplanacak tarihten sonra olamaz" hatası alıyorum.
Hesaplanacak tarih işe giriş tarihinden önce ya da aynı gün olmamalıdır. İki tarihi kontrol edin; hesaplanacak tarih alanını boş bırakırsanız bugünün tarihi kullanılır.
Bilgilendirme: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Kesin hak ediş için iş sözleşmenize, toplu iş sözleşmenize ve işyeri uygulamanıza bakın; uyuşmazlıkta bir avukata ya da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na danışın.
İlgili araçlar
Size özel hesaplama aracı ya da web yazılımı ihtiyacınız varsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.