Zekat Hesaplama – Nisap ve Zekat Tutarı Hesaplayıcı (Altın, Nakit, Ticari Mal)

Nasıl kullanılır?

Nisabı altına mı gümüşe göre belirleyeceğinizi seçin ve o madenin 1 gramının güncel TL fiyatını yazın. Fiyatı bilmiyorsanız bir kuyumcudan ya da güvendiğiniz bir finans sayfasından öğrenin; araç hiçbir fiyatı sizin yerinize çekmez.
Nakit, altın gramı, döviz ve yatırımlar, alacaklar ve ticari mal alanlarını doldurun. Sahip olmadığınız kalemi boş bırakabilirsiniz.
Vadesi gelmiş borçlarınızı "Ödenmesi gereken borçlar" alanına yazın.
"Zekatı hesapla" düğmesine basın. Araç net varlığınızı nisapla karşılaştırır ve ulaşıyorsa kırkta bir oranındaki tutarı gösterir.

Zekat nedir, kimler için söz konusudur?

Zekat, İslam'ın temel ibadetlerinden biridir ve belirli bir zenginlik düzeyine ulaşan Müslümanların, mallarının bir bölümünü ihtiyaç sahiplerine vermesini ifade eder. Bu zenginlik düzeyine nisap denir. Nisap miktarına ulaşan varlığın üzerinden bir yıl geçmişse, bu varlığın kırkta biri, yani yüzde 2,5'i zekat olarak verilir. Aşağıdaki hesaplayıcı yalnızca bu matematiği yapar: toplamı bulur, borcu düşer, nisapla kıyaslar ve oranı uygular.

Zekatın yükümlüsü akıllı, ergen ve nisap miktarı mala sahip kişidir. Oturduğunuz ev, günlük kullandığınız araç, ev eşyaları ve temel ihtiyaçlar nisap hesabına katılmaz; çünkü bunlar ihtiyaç fazlası olmayan mallardır. Hesaba giren kalemler genellikle nakit, altın ve gümüş, ticari mal, yatırım amaçlı tutulan varlıklar ve tahsili mümkün alacaklardır.

Nisap miktarı: 80,18 gram altın mı, 595 gram gümüş mü?

Nisap, klasik kaynaklarda 20 miskal altın ya da 200 dirhem gümüş olarak belirtilir. Diyanet'in bugün kullandığı karşılıklar 80,18 gram altın ve 595 gram gümüştür. Gümüşün gram fiyatı altına göre çok düşük olduğundan, gümüş nisabı TL olarak çok daha küçük bir eşik verir. Bu yüzden iki yöntem arasında ciddi bir fark oluşur: örneğin altın nisabına göre zekat düşmeyen biri, gümüş nisabına göre zekat vermekle yükümlü olabilir.

Hangi ölçünün esas alınacağı konusunda görüşler vardır ve kişinin mezhebine, varlığının türüne göre değişebilir. Bu araç bir hüküm vermez; iki seçeneği de sunar, nisabı sizin girdiğiniz gram fiyatıyla TL'ye çevirir ve sonucu gösterir. Hangisini kullanmanız gerektiğinden emin değilseniz Diyanet'in ilmihal kaynaklarına veya il ve ilçe müftülüklerine başvurun.

Hangi varlıklar hesaba girer?

Nakit ve banka hesapları: Vadesiz ve vadeli mevduatın anapara tutarı, elinizdeki nakit.
Altın ve gümüş: Takı olsun külçe olsun, sahip olduğunuz gram miktarı güncel gram fiyatıyla TL'ye çevrilir. Araç altın için girdiğiniz fiyatı kullanır.
Döviz ve yatırımlar: Döviz, hisse senedi, fon gibi varlıkların bugünkü piyasa değerini TL olarak girin.
Alacaklar: Geri alınması mümkün olan alacaklar. Tahsili belirsiz veya inkâr edilmiş alacaklar için ilmihal kaynaklarına bakın.
Ticari mal: Satmak amacıyla elinizde tuttuğunuz malın maliyeti değil güncel piyasa değeri esas alınır.

Borçlar nasıl düşülür?

Genel anlayışta vadesi gelmiş ve ödenmesi gereken borçlar zekata tabi toplam varlıktan düşülür; kalan miktar nisapla karşılaştırılır. Uzun vadeli kredi taksitlerinin hangi kısmının düşüleceği, yani yalnızca o yıl ödenecek taksitlerin mi yoksa borcun tamamının mı hesaba katılacağı görüş ayrılığı olan bir konudur. Aracımız girdiğiniz borç tutarını olduğu gibi düşer; hangi tutarı gireceğiniz sizin ve danıştığınız din görevlisinin takdirindedir.

Örnek hesap

Diyelim ki 1 gram altın 3.000 TL (yalnızca örnek bir sayı), altın nisabı da 80,18 gram olsun. Bu durumda nisap 240.540 TL eder. Elinizde 300.000 TL nakit ve 10 gram altın (30.000 TL) var, 20.000 TL de borcunuz bulunuyor. Toplam varlık 330.000 TL, net varlık 310.000 TL olur. Net varlık nisabı aştığı için zekat 310.000 × 0,025 = 7.750 TL çıkar. Aynı kişinin net varlığı 200.000 TL olsaydı nisabın altında kalacak ve araç "zekat düşmüyor" sonucunu verecekti.

Yıl şartı ve zekat zamanı

Zekatın farz olması için nisap miktarındaki malın üzerinden bir kameri yıl geçmesi gerekir. Bu süreye havl denir. Birçok kişi zekatını her yıl aynı tarihte, örneğin Ramazan ayında hesaplamayı tercih eder. Yıl içinde varlığınız artıp azaldıysa yılın başı ile sonunda nisabı koruyup korumadığınız önem taşır. Bu detaylar kişisel durumunuza göre değiştiğinden hesaplayıcı yalnızca anlık bir fotoğraf verir; yıl şartını sizin değerlendirmeniz gerekir.

Zekat kimlere verilir?

Zekatın verilebileceği gruplar Kur'an-ı Kerim'de sayılmıştır; günümüzde en çok fakirler, borçlular ve yolda kalmışlar gündeme gelir. Anne baba, dede ve nine gibi usulünüz ile çocuklarınıza ve torunlarınıza zekat verilmez. Eşler arasında da zekat verilmez. Zekatı doğrudan ihtiyaç sahibine verebilir ya da güvendiğiniz kurum ve vakıflara emanet edebilirsiniz. Bu aracın amacı yalnızca tutarı bulmanıza yardımcı olmaktır.

Neden Bilişim Ajans aracı?

Veri gönderilmez. Varlıklarınız ve borçlarınız gibi hassas bilgiler tarayıcınızdan çıkmaz, kaydedilmez, çerezle izlenmez.
Fiyatı siz belirlersiniz. Gram fiyatını kullanıcı girer; araç eskimiş bir fiyatı gizlice kullanmaz.
Şeffaf formül. Toplam varlık, düşülen borç, net varlık ve nisap ayrı ayrı gösterilir.
Çevrimdışı çalışır. Sayfa bir kez açıldıktan sonra internet olmadan da kullanılabilir.
Reklam düğmeden uzaktır. Reklamlar hesaplama düğmelerinin yanında ya da üstünde yer almaz.

Bu hesabın sınırları

Zekat, matematikten önce bir ibadettir ve ayrıntıları mezhebe, kişinin durumuna ve varlığın türüne göre farklılık gösterir. Tarım ürünleri (öşür), hayvan zekatı, kira geliri, emekli ikramiyesi, sigorta birikimleri ve yatırım fonları gibi kalemler için özel değerlendirmeler yapılır. Bu sayfa bunların hiçbirini otomatik olarak hesaplamaz; yalnızca genel nakit ve altın temelli varlık toplamı için basit bir araçtır. Şüpheniz olduğunda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Alo 190 hattına veya yerel müftülüğe danışmanızı öneririz.

Sık sorulan sorular

Zekat nasıl hesaplanır?

Nakit, altın, döviz, alacak ve ticari mal gibi zekata tabi varlıklarınız toplanır, vadesi gelmiş borçlar düşülür. Kalan net varlık nisap miktarına ulaşıyorsa ve üzerinden bir yıl geçmişse, net varlığın kırkta biri (%2,5) zekat olarak verilir.

Nisap miktarı kaç gramdır?

Diyanet'in kullandığı karşılıkla nisap 80,18 gram altın ya da 595 gram gümüştür. TL karşılığı güncel gram fiyatına göre değiştiği için bu araç fiyatı sizden ister ve nisabı o fiyatla hesaplar.

Altın mı gümüş nisabı mı kullanmalıyım?

Bu konuda görüşler vardır. Gümüş nisabı TL olarak daha düşük bir eşik oluşturur. Hangisini esas alacağınızdan emin değilseniz Diyanet kaynaklarına ya da yerel müftülüğe danışın; araç iki seçeneği de hesaplayabilir.

Oturduğum ev ve kullandığım araç zekata tabi mi?

Genel anlayışa göre ikamet edilen ev, kullanım amaçlı araç ve ev eşyası gibi temel ihtiyaç malları zekat hesabına katılmaz. Satış amacıyla tutulan ev, arsa veya araç ise ticari mal sayılabilir.

Borçlarım zekat hesabından düşülür mü?

Vadesi gelmiş ve ödenmesi gereken borçlar toplam varlıktan düşülür. Uzun vadeli kredilerde hangi kısmın düşüleceği görüş ayrılığı olan bir konudur; araç girdiğiniz tutarı olduğu gibi düşer.

Altınım takı olarak duruyor, yine de hesaba girer mi?

Takı olarak kullanılan altının zekata tabi olup olmadığı mezhepler arasında farklı değerlendirilir. Araç gram miktarını güncel fiyatla çarpar; hesaba katıp katmayacağınıza kendiniz karar verin.

Girdiğim tutarlar bir yere gönderiliyor mu?

Hayır. Hesap tamamen tarayıcınızda yapılır. Varlık ve borç bilgileriniz sunucuya iletilmez, saklanmaz ve çerez ya da analiz koduyla izlenmez.

Sonuç dinî hüküm yerine geçer mi?

Hayır. Araç yalnızca aritmetik yapar ve bilgilendirme amaçlıdır. Kesin hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı'na veya bir din görevlisine danışın.

Bilgilendirme: Zekat hesabı bilgilendirme amaçlıdır, dinî hüküm veya fetva yerine geçmez. Nisap, borç düşme ve yıl şartı gibi konularda Diyanet'e danışın.

İlgili araçlar

Size özel hesaplama aracı ya da web yazılımı ihtiyacınız varsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.