Nasıl kullanılır?

PDF'i kutuya bırakın ya da "PDF seç" ile açın. İlk sayfa önizlemede görünür; "Önceki / Sonraki" ile sayfalar arasında gezin.
Gizlenecek bölgenin üzerinde fareyle (telefonda parmakla) sürükleyerek dikdörtgen çizin. İstediğiniz kadar kutu ekleyin; her sayfanın aynı yerinde tekrar eden bilgi (antet, imza, sicil no) için "Çizilen kutuyu tüm sayfalara uygula" seçeneğini açın.
Dijital PDF'lerde "Otomatik bul ve işaretle" bölümünden TC kimlik no, IBAN, e-posta ya da telefon desenlerini seçin, isterseniz bir ad ya da ifade yazın ve "Bul ve işaretle" deyin. Bulunan her metin parçası kutuya dönüşür; sayfaları gezip fazla ya da eksik olanları düzeltin.
"Karart ve PDF oluştur" düğmesine basın. İşaretli sayfalar seçtiğiniz çözünürlükte görüntüye çevrilir ve kutular siyah boyanır; diğer sayfalar değişmeden kopyalanır.
"PDF'i indir" ile dosyayı kaydedin. Göndermeden önce dosyayı açıp karartılmış alanda metin seçmeyi deneyin: seçilemiyorsa işlem başarılıdır.

"Siyah kutu çizip bırakan" araçlardan farkı

PDF üzerinde siyah bir dikdörtgen çizmek, belgedeki metni silmez; yalnızca üstüne bir şekil ekler. PDF okuyucunun "Seç" aracıyla kutunun üstünden sürüklediğinizde altındaki yazı aynen seçilir, kopyalanır ve başka yere yapıştırılır. Pek çok ücretsiz "PDF düzenleyici", hatta bazı ofis programlarındaki "Vurgu" ya da "Şekil ekle" özellikleri tam olarak bunu yapar. Belgeyi gönderen kişi ekranda siyah kutuyu görüp içini rahat tutar; alan kişi ise iki tıkla gizlenen bilgiyi okur.

Yetersiz yöntemler

Metnin üstüne siyah dikdörtgen ya da vurgu çizmek
Yazı rengini beyaz yapmak
Metni resimle kapatıp aynı PDF'i kaydetmek
Word'de "Gizli" biçimlendirme uygulayıp PDF'e aktarmak
Ek açıklama (yorum) katmanıyla kapatmak

Hepsinde metin katmanı dosyada durur; kopyala-yapıştır, "Farklı kaydet → metin" ya da bir metin çıkarma aracıyla geri gelir.

Bu aracın yaptığı

İşaretli sayfayı önce görüntüye çevirir (150 ya da 200 dpi)
Kutuları görüntünün üstüne opak siyah boyar
Görüntüyü yeni bir PDF sayfası olarak gömer
İşaretlenmemiş sayfaları olduğu gibi kopyalar
Başlık/yazar gibi meta verileri isteğe bağlı temizler

Karartılan sayfada artık metin katmanı yoktur; siyah alan yalnızca siyah piksellerden oluşur.

Bunun bedeli de açıkça söylenmeli: görüntüye çevrilen sayfalarda metin seçilemez, aranamaz ve ekran okuyucular tarafından okunamaz. Bu yüzden araç yalnızca kutu bulunan sayfaları görüntüye çevirir; dokuz sayfalık bir sözleşmede yalnızca ikinci sayfadaki IBAN'ı karartıyorsanız diğer sekiz sayfa metin olarak kalır. Karartılan sayfanın da aranabilir olması gerekiyorsa çıktıyı Resimden Yazıya (OCR) aracından geçirebilir, ama bu durumda metni gözden geçirmeniz gerekir.

Kopyala-yapıştır ile sızan karartmalar: tekrar eden bir hikâye

Kamuoyuna açıklanan mahkeme kararları, soruşturma raporları, ihale dosyaları ve bilgi edinme başvurusu yanıtlarında, görünürde karartılmış bilgilerin basit bir kopyala-yapıştır ile ortaya çıktığı örnekler dünyanın her yerinde yıllardır tekrar eder. Senaryo hep aynıdır: belgeyi hazırlayan kişi Word'de ya da PDF düzenleyicide siyah dikdörtgenler çizer, ekrana bakar, kapalı görünür, gönderir. Alan taraf (gazeteci, karşı tarafın avukatı ya da meraklı bir okur) metni seçip bir not defterine yapıştırır ve isimler, adresler, tanık kimlikleri, tutarlar olduğu gibi okunur. Bazı vakalarda metin katmanı silinmiş olsa bile belgenin meta verileri (yazar adı, revizyon geçmişi, düzenleme yapan bilgisayarın kullanıcı adı) gizlenmek istenen bilgiyi açığa çıkarmıştır.

Türkiye'de de benzer durumlar görülür: UYAP'tan alınan kararların "anonimleştirilmiş" sürümlerinde isimlerin üzerine çizilen kutular, ihale komisyonu tutanaklarında teklif tutarlarının "gizlenmesi", öğrenci listelerinde TC numaralarının kapatılması gibi işlerde aynı hata yapılır. Sonuç, KVKK bakımından bir veri ihlalidir ve ihlalin "biz kapatmıştık" savunması yoktur; kişisel veri üçüncü kişinin eline geçmiştir.

KVKK ve kurumsal belgelerde karartma ne zaman gerekir?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel verinin yalnızca gerekli olduğu kadar işlenmesini ve paylaşılmasını ister (veri minimizasyonu). Bir belgeyi işlevi gereği paylaşmanız gerekiyor ama içindeki tüm kişisel bilgiler alıcı için gerekli değilse, gereksiz kısımları karartmak hem hukuki yükümlülük hem de basit bir sağduyu meselesidir. Tipik örnekler:

İş başvuruları ve referanslar: Bir çalışanın maaş bordrosunu bankaya gönderirken TC numarasını ve sicil bilgisini değil, yalnızca net ücreti göstermek.
Mahkeme ve icra dosyaları: Emsal karar paylaşırken tarafların kimlik bilgilerini, tanık adlarını ve adresleri gizlemek.
İhale ve teklif dosyaları: Yüklenicinin IBAN'ını, yetkili kişinin telefonunu, şirket içi fiyat hesaplarını karartıp şartnameyi paylaşmak.
Sağlık ve eğitim belgeleri: Rapor ya da transkripti bir kurumla paylaşırken sadece ilgili alanları açık bırakmak.
Sözleşme örnekleri: Müşteriye şablon olarak gönderilen önceki sözleşmelerde karşı tarafın adını, adresini ve bedelini gizlemek.

Araçtaki ön ayarlar en sık sızan dört alanı hedefler: 11 haneli TC kimlik numarası, "TR" ile başlayan 26 karakterli IBAN, e-posta adresi ve Türkiye biçimindeki sabit/mobil telefon numaraları. Desenler dijital PDF'in metin katmanında aranır; eşleşen parçanın sayfadaki konumu hesaplanır ve kutuya dönüştürülür. Otomatik arama yardımcıdır, denetçi değildir: ad-soyad, adres, doğum tarihi ve plaka gibi kalıba sığmayan bilgileri "metin yazın" alanıyla ya da elle çizerek kapatın ve göndermeden önce her sayfayı gözden geçirin.

Doğru karartma için kontrol listesi

Belgenin bütün sayfalarını gezin; dipnotlar, antetler, ek tablolar ve imza bloklarında tekrar eden bilgiler gözden kaçar.
Gizlediğiniz bilgi başka bir yerde dolaylı olarak geçiyor mu? ("Davacı Ahmet Y." karartıldı ama "Y. Ltd. Şti. ortağı" ifadesi kaldı.)
Meta verileri temizle seçeneğini açık tutun; orijinal dosyanın başlığı ya da yazar alanı bir kişi adı içerebilir.
Çıktıyı açın, siyah alanda metin seçmeyi deneyin, PDF'den Metin Çıkar aracıyla metni çıkarıp gizlenen ifadeyi arayın. Bulunmuyorsa tamamdır.
Orijinal dosyayı değil, karartılmış kopyayı gönderin; e-posta taslağına yanlış eki iliştirmek en yaygın hatalardan biridir.

Neden Bilişim Ajans aracı?

Dosya yüklenmez. Karartılacak belge tanım gereği hassastır; işlem tamamen tarayıcınızda yapılır, hiçbir sunucuya veri gitmez.
Gerçek silme. Üstüne kutu çizmek yerine sayfa görüntüye çevrilir; altında metin katmanı kalmaz.
Seçici rasterizasyon. Yalnızca işaretli sayfalar görüntü olur, diğerleri metin olarak kalır; dosya gereksiz büyümez.
Türkiye'ye özgü desenler. TC kimlik no, TR IBAN, 05xx ve 0xxx telefon biçimleri hazır gelir.
Dürüst sınırlar. Rasterize sayfada metin seçilemeyeceği ve otomatik aramanın taranmış belgede çalışmayacağı açıkça yazılıdır.

Sık sorulan sorular

Karartılan bilgi gerçekten geri getirilemez mi?

Karartılan sayfa görüntüye çevrildiği ve kutu opak siyah piksellerle doldurulduğu için o alandaki metin çıktıda hiç yoktur; kopyalama, metin çıkarma ya da "katmanı kaldırma" ile geri gelmez. Dikkat edilmesi gereken iki şey kalır: gizlenen bilginin başka sayfada tekrar etmemesi ve orijinal dosyayı yanlışlıkla göndermemeniz.

Dosyam sunucuya yükleniyor mu?

Hayır. Görüntüleme pdf.js, yeni PDF'i yazma pdf-lib kütüphanesiyle tarayıcınızın içinde yapılır. Sayfa açıldıktan sonra internet bağlantısını kesseniz de araç çalışır; geliştirici araçlarının "Network" sekmesinde hiçbir dosya isteği göremezsiniz.

Otomatik arama eşleşme bulamadı, neden?

Ya belge taranmış görüntüdür (metin katmanı yok) ya da bilgi aranan kalıba uymuyordur; örneğin IBAN'ın boşlukları alışılmadık yerlerde ya da telefon numarası "+90 (532) 123 45 67" yerine "532 1234567" biçiminde olabilir. Bu durumda "metin yazın" alanına bilginin bir kısmını yazın ya da bölgeyi elle çizin.

Karartılmış sayfada metin seçemiyorum; bu normal mi?

Evet, bu bilinçli bir tercih. Metnin gerçekten yok olması için sayfa görüntüye çevrilir. İşaretlenmemiş sayfalar metin olarak kalır. Karartılan sayfanın yine aranabilir olması gerekiyorsa çıktıyı OCR aracından geçirin ve sonucu gözden geçirin.

Dosya boyutu büyüdü, küçültebilir miyim?

Görüntüye çevrilen her sayfa metin sayfasından büyüktür. Önce 150 dpi ve JPEG seçeneklerini kullanın; yine büyükse PDF Küçült aracıyla sıkıştırın. Yalnızca ilgili sayfaları karartmak dosyayı küçük tutar.

Şifreli ya da imzalı PDF'i karartabilir miyim?

Açma şifresi olan dosyalar okunamaz; şifreyi kaldırıp (PDF'i açın → Yazdır → PDF olarak kaydet) yeniden deneyin. Elektronik imzalı belgelerde karartma imzayı geçersiz kılar; bu beklenen bir durumdur, çünkü belge değişmiştir. Karartılmış kopyayı gerekirse PDF İmzala aracıyla görsel olarak yeniden imzalayabilirsiniz.

Ek açıklamalar, form alanları ve bağlantılar ne olur?

Karartılan sayfalarda tüm etkileşimli öğeler (form alanları, bağlantılar, yorumlar) görüntünün parçası olur; tıklanamaz. Dosya düzeyindeki yer imleri ve ekler yeni belgeye taşınmaz. Karartılmayan sayfalar sayfa içi öğeleriyle birlikte kopyalanır.

Birden çok dosyayı aynı anda karartabilir miyim?

Hayır; karartma dikkat gerektiren bir iş olduğu için araç tek dosya ve sayfa sayfa görsel kontrol ister. Çok sayıda benzer belgede aynı bölge karartılacaksa belgeleri PDF Birleştir ile tek dosyada toplayıp "tüm sayfalara uygula" seçeneğini kullanabilir, sonra PDF Böl ile ayırabilirsiniz.

İlgili araçlar

KVKK uyumu, belge yönetimi ya da kurum içi otomatik karartma akışı için yazılım desteği istiyorsanız Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.

PDF Karartma (Redaksiyon): Kişisel Verileri Gerçekten Silin

Karartılmış PDF hazır