TYT ve AYT Puanı Nasıl Hesaplanır: Net, Test Ağırlıkları, OBP ve 0,5 Net Şartı

Kısa cevap: TYT ve AYT puanı dört adımda

Ayrıntıya girmeden önce bütün hesabı tek bakışta görelim. ÖSYM'nin resmî hesabı ile araçlarımızın yaklaşık modeli aynı iskeleti izler; fark yalnızca netlerin puana dönüştüğü ikinci adımdadır.

1. Net: Her testte doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılır.
2. Ağırlık: Netler kılavuzdaki test ağırlıklarıyla birleştirilir. TYT'de Türkçe ve Temel Matematik yüzde 33'er, Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri yüzde 17'şer ağırlık taşır.
3. Ölçek ve alan puanı: Sonuç 100-500 aralığına yerleştirilir. SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarında TYT testleri toplam yüzde 40, ilgili AYT ya da YDT testleri yüzde 60 ağırlık alır.
4. OBP: Diploma notunun beş katı olan Ortaöğretim Başarı Puanı, 0,12 katsayısıyla çarpılıp yerleştirme puanına eklenir.

Bu dört adımın her birinde öğrencilerin sık takıldığı bir ayrıntı var: yanlışların neti nasıl götürdüğü, aynı netin farklı puan türlerinde neden farklı değer taşıdığı, OBP katkısının kimde yarıya indiği ve baraj kaldırıldıktan sonra yerine neyin geldiği. Aşağıda hepsini sırayla, aynı aday üzerinden yürüyen gerçek sayılı örneklerle açıyoruz.

Araçlarla adım adım: ekranda ne göreceksiniz?

Elinizde deneme sınavından ya da cevap anahtarıyla karşılaştırmadan çıkan doğru-yanlış sayıları olsun. Girdiğiniz sayılar bir sunucuya gönderilmez; hesap tamamen tarayıcınızda yapılır ve sayfayı kapattığınızda kaybolur.

1. TYT Puan Hesapla sayfasını açın. "TYT – Temel Yeterlilik Testi (120 soru)" başlığının altında Türkçe (40 soru), Sosyal Bilimler (20 soru), Temel Matematik (40 soru) ve Fen Bilimleri (20 soru) satırlarını görürsünüz. Her satırda yalnızca "Doğru" ve "Yanlış" kutusu vardır; boş sayısını araç soru sayısından kendisi çıkarır.
2. "İsteğe bağlı: OBP ve hedef" bölümüne diploma notunuzu (50-100) ve hedef TYT puanınızı yazın. 2025-YKS ile bir programa yerleştiyseniz "Geçen yıl bir programa yerleştim" kutusunu işaretleyin.
3. "Puanı hesapla" düğmesine basın. Sonuç bölümünde önce "TYT toplam net" ve "TYT ham puan (yaklaşık)" satırları, altında soru, doğru, yanlış, boş, net ve puan katkısı sütunlarından oluşan ders ders net tablosu görünür. Diploma notu ya da hedef girdiyseniz "OBP", "OBP katkılı puan (yaklaşık)" ve hedefe kalan neti yazan "Hedef" satırları da eklenir.
4. Alan puanı için AYT Puan Hesapla sayfasında "Puan türü (alan)" listesinden SAY, EA, SÖZ ya da DİL'i seçin, TYT ve AYT doğru-yanlışlarını girin. Sonuçta "TYT'den gelen katkı" ile "AYT puanı (yaklaşık)" satırlarını ayrı ayrı görürsünüz.

Her şeyi tek ekranda görmek isterseniz YKS Puan Hesapla aracı TYT ve AYT'yi birleştirir; yalnızca diploma notunuzun katkısını merak ediyorsanız OBP Hesapla yeterlidir. Sonucu saklamak için TYT ve AYT araçlarındaki "Sonucu kopyala" ya da "Yazdır" düğmelerini kullanabilirsiniz.

1. Adım: Net nasıl bulunur?

Net formülü YKS'nin her testinde aynıdır: net = doğru − yanlış ÷ 4. Dört yanlış bir doğruyu götürür; boş bırakılan soru ne kazandırır ne kaybettirir. Örneğin Türkçe testinde 34 doğru ve 4 yanlış yapan adayın neti 34 − 1 = 33'tür ve 2 soru boş kalmıştır. Fen Bilimleri'nde 9 doğru 6 yanlış ise 9 − 1,5 = 7,5 net eder; net her zaman tam sayı olmak zorunda değildir.

Yanlışın bedelini somut görmek için şu hesabı yapın: Türkçe testinde fazladan 5 yanlış, 1,25 net kaybı demektir. Araçlarımızın modelinde bir Türkçe neti TYT puanına yaklaşık 3,3 puan kattığı için bu kayıp yaklaşık 4,1 puana karşılık gelir. Bu bir sınav stratejisi tavsiyesi değildir; yalnızca yanlışların maliyetini sayıya dökmenin yoludur.

Doğru ve yanlış toplamı testteki soru sayısını aşamaz. Aşarsa ya da ondalık veya eksi bir değer girilmişse araç hesaplamaz ve hangi derste sorun olduğunu Türkçe bir mesajla söyler; sayıları cevap anahtarınızla yeniden karşılaştırmanız yeterlidir. Denemeleri düzenli izlemek için net hesaplama rehberine de göz atabilirsiniz.

2. Adım: TYT ağırlıkları ve TYT puanı

ÖSYM 2026-YKS Kılavuzunda (Tablo 1C) TYT puanını oluşturan dört testin ağırlığı yüzde olarak verilir. Araçlarımız bu yüzdeleri "bir netin puan katkısına" çevirir: ağırlık yüzdesi × 400 ÷ soru sayısı. Buradaki 400, 100-500 ölçeğinin genişliğidir; bütün sorular doğru olduğunda ağırlıklı toplam 400'e, puan da 500'e ulaşır.

Tabloda dikkat çeken nokta şu: Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri testlerinin toplam ağırlığı daha düşük olsa da soru sayıları yarı yarıya az olduğu için bir neti biraz daha fazla puan taşır. Yani "az soru sorulan test önemsizdir" sezgisi, net başına bakıldığında doğru değildir.

Örnek: 75,5 net kaç puan eder?

Bir adayın TYT sonuçları şöyle olsun: Türkçe 34 doğru 4 yanlış (33 net), Sosyal Bilimler 12 doğru 4 yanlış (11 net), Temel Matematik 26 doğru 8 yanlış (24 net), Fen Bilimleri 9 doğru 6 yanlış (7,5 net). Toplam 75,5 net.

Yaklaşık TYT puanı = 100 + 33 × 3,3 + 11 × 3,4 + 24 × 3,3 + 7,5 × 3,4 = 100 + 108,9 + 37,4 + 79,2 + 25,5 = yaklaşık 351. TYT Puan Hesapla aracına aynı sayıları girdiğinizde ders tablosunun "Puan katkısı" sütununda bu dört ara toplamı tek tek görürsünüz. Netlerin ağırlıklı toplamı burada 251'dir; bu sayıyı birazdan AYT hesabında tekrar kullanacağız.

Hedef puan için kaç net gerekir?

TYT aracının "Hedef TYT puanı" alanı tersten hesap yapar. Dört testin net başına ortalama değeri 400 ÷ 120 ≈ 3,33 puan olduğundan model 300 puan için yaklaşık 60, 350 puan için yaklaşık 75, 400 puan için yaklaşık 90 net gerektiğini söyler ve mevcut netinizle aradaki farkı yazar. Bu sayılar netlerin testlere dengeli dağıldığını varsayar; gerçek sınavda aynı net, yıla göre farklı bir puana karşılık gelebilir.

3. Adım: AYT puanı – TYT yüzde 40, alan testleri yüzde 60

AYT'ye girdiğiniz hâlde tek bir "AYT puanı" almazsınız; ÖSYM dört ayrı alan puanı hesaplar: Sayısal (SAY), Eşit Ağırlık (EA), Sözel (SÖZ) ve Yabancı Dil (DİL). Kılavuzun Tablo 1E'sine göre bu puanların her birinde TYT testleri toplam yüzde 40, ilgili AYT ya da YDT testleri yüzde 60 ağırlık taşır. Yani iyi bir TYT, alan puanınızın da beşte ikisini taşır; TYT'yi "sadece eleme oturumu" saymak hesabı baştan yanlış kurmak olur.

Araçlarımızın modelinde alan puanı = 100 + TYT ağırlıklı toplamının 0,4 katı + AYT netlerinin ağırlıklı toplamı. AYT tarafında bir netin katkısı şöyledir: AYT Matematik 3; Fizik yaklaşık 2,86; Kimya ve Biyoloji yaklaşık 3,08; Türk Dili ve Edebiyatı 3; Tarih-1 2,8; Coğrafya-1 yaklaşık 3,33; Tarih-2 ve Coğrafya-2 yaklaşık 2,91; Felsefe Grubu 3; Din Kültürü / Ek Felsefe yaklaşık 3,33; Yabancı Dil 3. Hepsi TYT'dekiyle aynı kuralla bulunur: ağırlık yüzdesi × 400 ÷ soru sayısı. Soru sayıları Matematik 40, Fizik 14, Kimya 13, Biyoloji 13, Edebiyat 24, Tarih-1 10, Coğrafya-1 6, Tarih-2 11, Coğrafya-2 11, Felsefe Grubu 12 ve Din Kültürü / Ek Felsefe 6'dır.

Örnek: Sayısal (SAY) puanı

TYT'si 75,5 net olan aynı aday AYT'de Matematik 22 doğru 8 yanlış (20 net), Fizik 8 doğru 4 yanlış (7 net), Kimya 9 doğru 2 yanlış (8,5 net) ve Biyoloji 9 doğru, hiç yanlışsız (9 net) yapsın; AYT toplamı 44,5 net.

• TYT'den gelen katkı: TYT ağırlıklı toplamı 251 × 0,4 = 100,4 puan.
• AYT katkısı: 20 × 3 + 7 × 2,857 + 8,5 × 3,077 + 9 × 3,077 ≈ 133,85 puan (derslere göre sırasıyla yaklaşık 60; 20; 26,15 ve 27,69).
• Yaklaşık SAY puanı: 100 + 100,4 + 133,85 ≈ 334,25.

Dikkat edin: bu adayın TYT puanı yaklaşık 351 iken SAY puanı yaklaşık 334'tür. AYT netleri TYT'ye göre görece zayıf kaldığında alan puanı TYT puanının altında çıkabilir. Bu bir hata değil, yüzde 60'lık AYT payının doğal sonucudur.

Aynı TYT ile EA, SÖZ ve DİL örnekleri

• EA: AYT Matematik 15 doğru 8 yanlış (13 net), Türk Dili ve Edebiyatı 18 doğru 4 yanlış (17 net), Tarih-1 7 doğru 2 yanlış (6,5 net), Coğrafya-1 4 doğru 2 yanlış (3,5 net). AYT katkısı yaklaşık 119,87; EA puanı 100 + 100,4 + 119,87 ≈ 320,27.
• SÖZ: Edebiyat 18, Tarih-1 6,5, Coğrafya-1 3,75, Tarih-2 6, Coğrafya-2 5, Felsefe Grubu 7 ve Din Kültürü 5 net (toplam 51,25 net). AYT katkısı yaklaşık 154,36; SÖZ puanı 100 + 100,4 + 154,36 ≈ 354,76.
• DİL: Yabancı Dil testinde 60 doğru 12 yanlış (57 net). AYT katkısı 57 × 3 = 171; DİL puanı 100 + 100,4 + 171 = 371,4.

Aynı TYT'nin dört alan puanına da aynı 100,4 puanı taşıdığına dikkat edin. Puan türleri arasındaki farkı yalnızca AYT ya da YDT tarafındaki netler yaratır.

Aynı net neden farklı puan getirir?

Alan puanlarında TYT'nin payı yüzde 40 ile sınırlı olduğundan, bir TYT neti alan puanına, TYT puanına kattığının yalnızca 0,4 katını katar. Modelimizde bir Temel Matematik neti TYT puanına yaklaşık 3,3 puan, SAY puanına ise yaklaşık 1,32 puan ekler; buna karşılık bir AYT Matematik neti SAY puanına yaklaşık 3 puan ekler. Sosyal Bilimler ve Fen Bilimleri netleri için aynı oran 3,4'ten 1,36'ya iner.

Buradan çıkan sonuç bir çalışma programı önerisi değil, aritmetiktir: lisans programlarını hedefleyen adayda AYT netindeki bir artış, alan puanında TYT netindeki aynı artıştan iki kattan fazla etki yaratır. Ön lisans programlarında ise TYT puanı kullanıldığı için tablo tersine döner. Hangi puan türünün sizi ilgilendirdiğini bilmek, hangi netin daha değerli olduğunu da belirler.

4. Adım: OBP katkısı ve yerleştirme puanı

Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla bulunur. 100 üzerinden notu 50'nin altında olan ya da notu bildirilmeyen adayların notu 50 sayılır; bu yüzden OBP her zaman 250 ile 500 arasındadır. Yerleştirme puanı hesaplanırken sınav puanına OBP × 0,12 eklenir (kılavuz md. 4.1 ve 4.2).

0,06 sütunu, 2025-YKS sonucunda ÖSYM tarafından bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylar içindir; kayıt yaptırmamış olsalar bile katsayı yarıya iner. Meslek lisesi mezunları için kılavuz, kendi alanlarıyla ilişkili programlarda ayrıca OBP × 0,06 tutarında ek puan öngörür; hangi programların kapsamda olduğunu kılavuzdan kontrol edin.

Örnekteki adayın diploma notu 85 ise OBP katkısı 51 puandır. Yaklaşık yerleştirme puanları TYT için 351 + 51 = 402, SAY için 334,25 + 51 = 385,25 olur. Aynı aday 2025'te bir programa yerleşmişse katkı 25,5'e iner ve SAY yerleştirme puanı yaklaşık 359,75'e düşer. OBP'nin bütün ayrıntıları için OBP nasıl hesaplanır rehberine bakabilirsiniz.

Baraj var mı? 0,5 net şartı

ÖSYM 2026-YKS Kılavuzuna (md. 3.10.1 ve Tablo 1D) göre TYT veya AYT için sabit bir baraj puanı yoktur; eski "150 puan" ya da "180 puan" eşikleri geçerli değildir. Barajın yerini çok daha düşük bir ham puan şartı alır:

• TYT puanı için: Türkçe veya Temel Matematik testlerinden en az birinde 0,5 veya daha fazla net.
• SAY, EA, SÖZ ve DİL puanları için: TYT puanının hesaplanmış olması ve ilgili AYT ya da YDT testlerinin en az birinde 0,5 veya daha fazla net.

Örnekle: Türkçe'de 1 doğru 3 yanlış (0,25 net) ve Temel Matematik'te 2 doğru 7 yanlış (0,25 net) yapan adayın TYT puanı hesaplanmaz; TYT puanı olmadığı için alan puanları da hesaplanmaz. Türkçe'de 1 doğru 2 yanlış ise tam 0,5 net eder ve şart sağlanır. TYT puanı hesaplanmış bir aday için SAY tarafında AYT Matematik, Fizik ve Kimya'da net çıkmasa bile Biyoloji'de 1 net yeterlidir, çünkü şart "ilgili testlerin en az birinden" diye tanımlanmıştır.

Araçların davranışı da buna göre ayarlanmıştır. YKS Puan Hesapla iki şartı da denetler ve sağlanmadığında AYT puanı satırına "Hesaplanmadı (0,5 net şartı)" yazar. TYT ve AYT Puan Hesapla araçları ise Türkçe ve Temel Matematik netlerinin ikisi de 0,5'in altındaysa sonucun altına uyarı ekler; AYT tarafındaki şartı bu iki araçta kendiniz kontrol edin. Barajın kalkması herkesin her programa yerleşebileceği anlamına gelmez: kontenjan, başarı sırası ve bazı programların ek şartları belirleyicidir. Tercih döneminde ÖSYM'nin tercih kılavuzunu mutlaka okuyun.

Ham puan, standart puan, yerleştirme puanı: neden kesin hesap yok?

ÖSYM netleri doğrudan ağırlıklarla çarpmaz. Önce her test için o yıl sınava giren adayların ortalamasını ve standart sapmasını hesaplar, netleri standart puana çevirir, sonra kılavuzdaki ağırlıklarla birleştirip 100-500 ölçeğine yerleştirir. Ortalama ve standart sapma sınavdan sonra oluştuğu için hiçbir hesaplayıcı bu adımı önceden bilemez. Bir testin zor geçtiği yıl o testteki her net daha değerli olur; kolay geçtiği yıl daha az.

Araçlarımızda ağırlıklar kılavuzdan alınmıştır, puan dağılımı ise tahmindir. Bu yüzden sonuçlarda "yaklaşık" ibaresi vardır ve gerçek puanla birkaç ile onlarca puan arasında fark görmek normaldir. Üç kavramı ayırmak işinizi kolaylaştırır: ham puan sınav performansınızı, yerleştirme puanı OBP eklenmiş hâlini, başarı sırası ise aynı puan türündeki adaylar arasındaki yerinizi gösterir. Tercih yaparken taban puanların yanında başarı sıralarına da bakılmasının nedeni budur. Genel çerçeve ve puan türlerinin hangi programlarda kullanıldığı için YKS puanı nasıl hesaplanır rehberimiz de yararlı olabilir.

Sık yapılan hatalar

• Boşları yanlış saymak: Boş sorular neti etkilemez; yalnızca yanlışlar dörtte bir oranında düşülür.
• Alan puanını TYT'den bağımsız sanmak: SAY, EA, SÖZ ve DİL puanlarının yüzde 40'ı TYT'den gelir.
• Eski barajları hâlâ geçerli sanmak: 2026 kılavuzunda sabit baraj yoktur; 0,5 net şartı vardır.
• OBP'nin kendisini eklemek: Puana eklenen OBP değil, OBP × 0,12'dir; 425 OBP 425 değil 51 puan katar.
• Geçen yılki yerleşmeyi unutmak: 2025-YKS ile yerleştiyseniz katkı katsayısı 0,06'ya iner.
• Tahmini resmî puan sanmak: Standart puan dönüşümü yüzünden her hesaplayıcının sonucu yaklaşık kalır.

Gizlilik: netleriniz nerede kalıyor?

Bu rehberdeki araçların hepsi tarayıcınızda çalışır. Doğru-yanlış sayılarınız, diploma notunuz ve hedef puanınız bir sunucuya gönderilmez, kaydedilmez; üyelik, e-posta ya da telefon numarası istenmez. Sayfayı kapattığınızda girdiğiniz değerler de kaybolur. Araçların kullandığı ağırlık ve katsayılar sayfayla birlikte gelen bir parametre dosyasında durur ve güncelleme tarihi araç sayfasında yazar.

Sık sorulan sorular

Sonuç ve ilgili bağlantılar

TYT ve AYT puan hesabının özü dört adımdır: neti doğru bulun, kılavuzdaki ağırlıklarla birleştirin, alan puanında TYT'nin yüzde 40'lık payını unutmayın ve OBP'yi doğru katsayıyla ekleyin. Baraj yoktur ama 0,5 net şartı vardır. Sayılarınızı araçlarla deneyin, ardından sonucu ÖSYM'nin açıkladığı resmî puanla karşılaştırın; resmî sonuç her zaman esastır. İlgili rehberler ve araçlar:

• YKS Puanı Nasıl Hesaplanır
• OBP Nasıl Hesaplanır
• Net Hesaplama Nasıl Yapılır
• Net Hesaplama Aracı

Kurumsal web sitesi, yazılım ve bilişim ihtiyaçlarınız için Bilişim Ajans ekibine ulaşabilirsiniz; tüm ücretsiz araçların listesi ana sayfada.