Kelime Bulucu Nasıl Kullanılır: Harflerden Kelime Bulma ve Kelime Oyunları

Kelime bulucu ne işe yarar?

Bir kelime bulucu, verdiğiniz harflerden ya da kalıptan yola çıkarak sözlükteki uygun kelimeleri tarayan basit bir arama aracıdır. Arkasında bir kelime listesi, önünde ise harf sayma ve kalıp eşleştirme mantığı vardır. Siz "a r a b ?" yazarsınız, araç bu harflerin bir kısmıyla ya da tamamıyla kurulabilen her kelimeyi uzunluğuna göre gruplayıp önünüze koyar. Hiçbir yapay zekâ ya da sunucu işi değildir; tamamen tarayıcınızda çalışan bir listeleme işlemidir.

Kullanım alanları sandığınızdan geniştir. Harf taşlarıyla oynanan harf dizme oyunlarında en yüksek puanlı hamleyi aramak ilk akla gelen kullanımdır, ama tek başına çözülen bulmacalar, çocuklarla yapılan kelime etkinlikleri, Türkçe öğrenenlerin kelime pratiği, sınav öncesi kelime ailesi çalışmaları ve hatta marka ya da kullanıcı adı ararken "şu harflerle biten güzel bir sözcük var mı?" sorusu da bu aracın alanına girer. Rehberin sonundaki dürüst not bölümünde nerede kullanmanın adil, nerede adil olmadığını da açıkça yazdık.

Üç çalışma modu

Bilişim Ajans Kelime Bulucu aracının en üstünde "Ne arıyorsunuz?" başlığı altında üç seçenek bulunur. Doğru modu seçmek, sonuç listesinin kalitesini belirleyen ilk adımdır.

• Harflerden kelime türet: Elinizdeki harfleri yazarsınız; araç bu harflerin alt kümeleriyle yazılabilen tüm kelimeleri bulur. Harf dizme ve anagram oyunlarının modu budur.
• Kalıpla ara: Bilinen harfleri yerine, bilinmeyenleri alt çizgiyle yazarsınız: k__a_ gibi. Çengel ve kare bulmacanın, adam asmacanın modu budur.
• Günlük kelime oyunu yardımcısı: Her gün yeni bir beş harfli kelime sunan oyunlarda tahminlerinizden aldığınız yeşil, sarı ve gri ipuçlarını girersiniz; araç bu ipuçlarına uyan adayları listeler.

Üç modun da altında ortak süzgeçler yer alır: en az ve en çok harf sayısı, belirli harflerle başlama, bitme ve içerme, bir de sıralama seçeneği. Bu süzgeçler modlardan bağımsız çalışır; yani kalıp modunda da "yalnızca altı harfli ve ş içeren" gibi bir daraltma yapabilirsiniz.

Adım adım: harflerden kelime türetme

1. Kelime Bulucu sayfasını açın. Sayfa yüklendiğinde üstteki durum satırında "Liste yükleniyor…" yazısının yerini kelime sayısının aldığını görün; artık çevrimdışı bile çalışır.
2. "Harflerden kelime türet" seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun; varsayılan mod budur.
3. "Elinizdeki harfler" kutusuna harfleri yazın. Bitişik (arab), boşluklu (a r a b) ya da virgüllü (a, r, a, b) yazım aynı sonucu verir. Büyük harf kullanırsanız araç Türkçe kurala göre küçültür.
4. Elinizde boş taş varsa harflerin arasına bir soru işareti ekleyin; her soru işareti bir jokerdir.
5. Sonuçlar siz yazarken güncellenir; ayrı bir düğme yoktur. Liste çok uzunsa "En az harf" kutusuna 5 yazıp kısa kelimeleri eleyin.
6. Girdiğiniz harflerin tamamını kullanan kelimeleri, yani gerçek anagramları istiyorsanız "Yalnızca tüm harfleri kullanan kelimeler" kutusunu işaretleyin.
7. Sıralamayı "Puana göre" yaparak en çok puan getiren adayı en üste alın; her kelimenin yanındaki küçük sayı aracın kendi harf puan tablosundan gelir, oynadığınız oyunun tablosu farklıysa yalnızca kaba bir karşılaştırma olarak okuyun.
8. İşiniz bitince "Alanları temizle" düğmesiyle tüm kutuları sıfırlayın.

Belirli harfle başlayan, biten ve içeren kelimeler

Birçok kişi kelime bulucuyu elinde harf olmadan, yalnızca "ş ile başlayan altı harfli kelimeler" gibi bir listeyi görmek için açar. Bunun için harf kutusunu boş bırakmak yetmez; araç bir girdi bekler. En pratik yol "Kalıpla ara" moduna geçip kalıp kutusuna tek bir yıldız (*) yazmaktır. Yıldız "uzunluğu ne olursa olsun" anlamına geldiği için tüm liste aday olur; sonra alt süzgeçlerle daraltırsınız:

• Şu harflerle başlasın: ka yazarsanız yalnızca "ka" ile başlayan kelimeler kalır.
• Şu harflerle bitsin: lik yazarsanız "-lik" ekiyle biten kelimeleri toplu görürsünüz; bu, ek çalışmak için güzel bir yöntemdir.
• Şu harfleri içersin: ğ yazarsanız içinde yumuşak g geçen kelimeler listelenir. Birden çok harf yazabilirsiniz.
• En az / En çok harf: İkisine de aynı sayıyı yazarak tam uzunluk belirleyebilirsiniz.

Kalıbın kendisi de güçlüdür. *lik yazmak "-lik ile biten", ka* yazmak "ka ile başlayan", k__a_ yazmak ise "beş harfli, birinci harfi k, dördüncü harfi a" demektir. Alt çizgi tek bir bilinmeyen harfi, yıldız ise sıfır ya da daha fazla harfi temsil eder; ikisini birlikte de kullanabilirsiniz.

Joker harf mantığı

Jokerin nasıl işlediğini bilmek, boş taşı doğru değerlendirmenizi sağlar. Bir kelimenin elinizdeki harflerle yazılabilmesi için kelimede geçen her harften elinizde en az o kadar olması gerekir. "araba" üç a, bir r, bir b ister; elinizde a r a b varsa ikinci a eksiktir ve kelime çıkmaz. Soru işareti eklediğinizde araç jokeri eksik olan harfin yerine koyar. Birden fazla joker kullanabilirsiniz, ancak her joker aday sayısını katlayarak büyütür; iki jokerle beş harfli arama yüzlerce sonuç verebilir. Bu durumda uzunluk ve başlangıç süzgeci şarttır. Puan hesabında joker yerine geçen harf sıfır sayılır; bu da çoğu harf dizme oyunundaki boş taş kuralıyla örtüşür.

Bulmacalarda kullanım: çengel, kare ve adam asmaca

Çengel bulmaca ve kare bulmaca, kalıp aramasının en doğal alanıdır. Çaprazlardan gelen harfleri kalıba, boş kareleri alt çizgiyle yazarsınız. Diyelim ki yedi kareli bir satırda ikinci harf "e", beşinci harf "m" ve son harf "k": kalıp _e__m_k olur. Araç uyan kelimeleri verir; siz de tanıma en yakın olanı seçersiniz. Bulmaca çözerken kelime bulucunun tanımı bilmediğini unutmayın; o yalnızca biçime bakar, anlamı siz eşleştirirsiniz. Bu yüzden sonuç listesi iki üç kelimeye inmeden karar vermemek iyi bir alışkanlıktır.

Adam asmaca da aynı mantıkla çalışır: bilinen harfleri yerine, bilinmeyenleri alt çizgiyle yazın, yanlış tahmin ettiğiniz harfleri ise "içersin" süzgecinin tersi olmadığı için göz ucuyla eleyin. Adam asmacayı kendi kendinize oynuyorsanız aracı "tahminim doğru muydu?" diye sonradan kontrol etmek için kullanmak hem eğlenceyi korur hem öğretir. Kelime bulmaca oyunu ise karışık harflerden kelime kurdurur; anagram modunun oyunlaştırılmış hâli sayılır. Önce kendi başınıza bulmayı deneyin, kaç kelime kaçırdığınızı görmek için oyundan sonra aracı açın.

Hafıza ve kelime oyunlarında birlikte kullanım

Kelime bulucu tek başına bir öğrenme aracı değildir; ama diğer oyunlarla birleştiğinde işe yarar bir döngü kurar. Örneğin günlük kelime oyunu yardımcısında aday listesine baktığınızda bilmediğiniz iki üç kelime görürsünüz. Bunları not edin, anlamlarını sözlükten öğrenin, sonra hafıza kartları gibi bir eşleştirme oyunuyla aklınızda tutma egzersizi yapın. Bir sonraki gün aynı kelimeler karşınıza çıktığında tanıyacaksınız. Öğrenilen kelimelerin listesini Kelime Bulutu aracıyla görselleştirip çalışma masanızın üstüne asmak da özellikle çocuklarda işe yarayan küçük bir numaradır.

Türkçeye özgü zorluklar

Türkçe kelime araçlarının çoğu İngilizce için yazılmış mantığı taşıdığından sık sık yanlış sonuç verir. Bilişim Ajans aracı Türkçe harf kurallarına göre çalışır; yine de şu noktalara dikkat edin:

• ı ve i ayrı harftir: "kırık" ile "kirik" aynı kelime değildir. Noktalı i aradığınızda noktalı yazın; araç iki küçük harfi birbirine çevirmez.
• Büyük İ ve büyük I: Birçok yazılım "I" harfini küçültünce "i" yapar, bu Türkçede yanlıştır. Araç büyük I'yı ı, büyük İ'yi i olarak küçültür. Telefon klavyesinden büyük harfle yazsanız da sorun çıkmaz.
• ş, ğ, ç, ö, ü: Bunlar s, g, c, o, u harflerinin süslü hâli değil, ayrı harflerdir. Klavyenizde yoksa Metin Araçları sayfasından kopyalayıp yapıştırabilirsiniz. "Türkçe karakter temizle" özelliğini tersine kullanmayın; ş yerine s yazılmış bir aramada ş'li kelimeler çıkmaz.
• Şapkalı harfler: â, î, û içeren kelimeler listeye alınmamıştır; "kâğıt" için "kağıt" yazın.
• Ğ ile başlayan kelime yoktur: "Şu harflerle başlasın" kutusuna ğ yazarsanız liste boş kalır, bu bir hata değildir.

Hangi kelimeler "geçerli" sayılır?

Bu, kelime oyunlarının en çok tartışılan konusudur. Aracın kullandığı liste, açık lisansla paylaşılmış sözlük madde başlıklarından süzülmüş yaklaşık 44 bin kelimedir. İçinde eski, bölgesel ya da nadir sözcükler olabilir; buna karşılık çekimli biçimlerin çoğu ("evlerimiz", "gidiyordu") ve bazı yeni sözcükler bulunmaz. Yani kelime bulucunun gösterdiği her kelime oyununuzda geçerli olmayabilir, göstermediği bir kelime de pekâlâ geçerli olabilir.

Özel adlar, kısaltmalar ve iki sözcükten oluşan ifadeler listeden çıkarılmıştır. "Ankara" ya da "TBMM" gibi girdiler bu yüzden görünmez. Bu tercih bilinçlidir: harf dizme oyunlarının neredeyse tamamı özel adı kabul etmez.

Kelime dağarcığını geliştirmek için ipuçları

Aracı yalnızca "cevabı bul" diye kullanırsanız kelime bilginiz yerinde sayar. Şu alışkanlıklar farkı yaratır:

1. Önce kendiniz deneyin. Harfleri aracı açmadan iki dakika kurcalayın, sonra listeyle karşılaştırın. Kaçırdığınız kelimeler sizin "öğrenme listeniz"dir.
2. Ek aileleriyle çalışın. "-lik", "-cı", "-siz" gibi eklerle biten kelimeleri toplu listeleyin; ekin işlevini örneklerle görmek ezberden daha kalıcıdır.
3. Kısa kelimeleri ihmal etmeyin. Harf dizme oyunlarında iki üç harfli kelimeler stratejinin bel kemiğidir. "En çok harf" kutusuna 3 yazıp bu kelimeleri bir kez gözden geçirin.
4. Nadir harfleri öğrenin. j, ğ, f ve v içeren kelimeler hem oyunda çok puan getirir hem de az bilinir. "İçersin" süzgeciyle bir akşam j'li kelimelere bakın.
5. Anlamı sözlükten alın. Araç anlam vermez. Bilmediğiniz kelimeyi TDK sözlüğünde açıp bir cümle içinde yazmadan listenize eklemeyin.
6. Haftalık tekrar yapın. Not ettiğiniz kelimeleri hafıza kartı oyunuyla ya da kendi yaptığınız kâğıt kartlarla bir hafta sonra tekrar edin.

Çocuklar ve Türkçe öğrenenler için

Kelime bulucu, kayıt istemediği ve veri toplamadığı için çocukların kullanmasında gizlilik açısından sakınca yoktur. Küçük yaş grubuyla çalışırken "En çok harf" kutusuna 4 ya da 5 yazarak listeyi basitleştirin ve çıkan kelimeleri birlikte okuyun; açık kaynaklı listede ara sıra eski ya da bölgesel sözcükler çıkabileceğinden bir yetişkinin yanında olması iyi olur. Okul öncesi ve ilkokul için güzel bir etkinlik, çocuğun adındaki harflerle kaç kelime kurulabildiğini bulmaktır: hem harfleri tanır hem de harflerin yer değiştirince başka kelimeler oluşturduğunu kavrar.

Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için kalıp araması özellikle faydalıdır. Bir ünlü uyumu kuralını öğrendikten sonra *lar ve *ler kalıplarını ayrı ayrı aratıp hangi kelimelerin hangisini aldığına bakmak, kuralı kitaptan okumaktan daha somut bir deneyimdir. Noktalı ve noktasız i farkını da aynı yöntemle çalışabilirsiniz: k_r_k kalıbında çıkan kelimelere bakıp her birini sesli okuyun.

Sınavlarda kelime çalışması

Türkçe ve edebiyat ağırlıklı sınavlarda sözcük anlamı, ek-kök ilişkisi ve yapı bilgisi soruları için kelime bulucu bir hazırlık aracı olarak kullanılabilir. Örneğin yapım eki çalışırken "-gin" ya da "-gan" ile biten kelimeleri listeleyip hangilerinin türemiş, hangilerinin basit yapılı olduğunu kendiniz ayırmaya çalışın. Eş sesli sözcükler için kısa kalıplar (___ ve ____) iyi bir başlangıçtır. Sınav sırasında elbette böyle bir araç kullanılamaz; amaç sınavdan önce kelime ve ek bilgisini sağlamlaştırmaktır. Diğer öğrenci araçları için öğrenci araçları rehberine bakabilirsiniz.

Dürüst not: kelime oyunlarında adil kullanım

Bir aracı yapan ekip olarak açıkça söyleyelim: başka bir insana karşı oynadığınız çok oyunculu kelime oyununda, karşı tarafın haberi yokken kelime bulucu kullanmak adil değildir. Oyunun keyfi, iki kişinin aynı koşullarda yarışmasından gelir; birinin yanında kırk bin kelimelik bir liste varken diğeri yalnızsa ortada oyun kalmaz. Üstelik bu oyunların çoğu kurallarında yardımcı araç kullanımını yasaklar ve hesabınız kapatılabilir.

Aracın yerinde kullanımı şunlardır: tek başınıza çözdüğünüz bulmacalar; bilgisayara karşı oynanan oyunlar; oyun bittikten sonra "hangi kelimeleri kaçırdım?" diye bakmak; çocuklarla ya da öğrencilerle yapılan etkinlikler; rakibinizle açıkça anlaşıp ikinizin de kullanmasına karar verdiğiniz dostça maçlar. Günlük kelime oyununda yardımcıyı ilk tahminden itibaren açmak yerine, takıldığınız son iki hakta ipucu olarak kullanmak da hem eğlenceyi korur hem de öğretir. Nasıl kullanacağınız size kalmış; biz yalnızca aracı değil, sınırını da anlatmayı görev biliyoruz.

Gizlilik: yazdıklarınız nereye gidiyor?

Hiçbir yere. Kelime listesi sayfayla birlikte tarayıcınıza iner, arama ve süzme cihazınızda çalışır. Harfleriniz, kalıplarınız ya da sonuçlar bir sunucuya gönderilmez; kayıt ya da üyelik istenmez. Sayfa bir kez açıldıktan sonra internet bağlantısını kesseniz bile araç çalışmaya devam eder. Siteyi uygulama olarak yüklerseniz çevrimdışı kullanım daha da pratik olur. Bu sayfadaki tek dış istek reklam alanlarına aittir; ayrıntı için gizlilik politikamıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Sonuç ve destek

Kelime bulucu, doğru kullanıldığında hem oyun keyfini hem de kelime bilgisini artıran bir yardımcıdır: harfleri yazın, süzgeçlerle daraltın, bilmediğiniz kelimeyi sözlükten öğrenin ve rakibinizle oynarken aracı kapatın. Eğitim kurumunuz ya da markanız için özel oyun, test ya da web aracı geliştirmek isterseniz Bilişim Ajans ekibine ulaşabilirsiniz; tüm ücretsiz araçların listesi ana sayfada.