Yazıyı sese çevir: metni cihazınızdaki sesle dinleyin
Uzun bir makaleyi ekrandan okumak yorucu olabilir. Bir ödevi yazdıktan sonra kulakla dinleyerek hatalarını yakalamak, yabancı dil çalışırken telaffuzu duymak, görmekte zorlanan bir yakınınız için metni sesli okutmak ya da yol yürürken bir yazıyı dinlemek istediğiniz zaman en pratik çözüm metin okuma, yani yazıyı sese çevirmedir. Bu sayfa tam olarak bunu yapar: kutuya yazdığınız veya yapıştırdığınız metni, bilgisayarınızda ya da telefonunuzda kurulu olan Türkçe sesle yüksek sesle okur.
Araç, tarayıcıların hazır sunduğu konuşma sentezi özelliğini kullanır. Hiçbir ses dosyası indirilmez, hesap açmanız gerekmez ve en önemlisi metninizin kopyası bir sunucuya gönderilmez. Okunan kelime ekranda sarı işaretle gösterildiği için dinlerken metni de takip edebilirsiniz. Hız, perde ve ses seviyesi ayrı ayrı ayarlanır; okuma sırasında bunları değiştirdiğinizde yeni ayar o kelimeden itibaren uygulanır.
Nasıl kullanılır?
- Metni ekleyin. Metin kutusuna yazın ya da yapıştırın. Bilgisayarınızda bir düz metin dosyası varsa ".txt dosyası aç" düğmesiyle seçebilirsiniz; dosya yalnızca tarayıcının belleğinde açılır, hiçbir yere yüklenmez.
- Sesi seçin. Liste yalnızca cihazınızda çalışan sesleri gösterir; Türkçe sesler en üsttedir. Hız, perde ve ses seviyesini kaydırma çubuklarıyla ayarlayın.
- "Oku" düğmesine basın. Metin cümle cümle okunur, okunan kelime vurgulanır. İstediğiniz an "Duraklat", ardından "Devam et" ya da "Durdur" düğmesini kullanabilirsiniz.
- Kısayolları deneyin. Ctrl+Enter okumayı başlatır veya duraklatır, Esc durdurur, + ve - tuşları hızı değiştirir. Böylece fareye dokunmadan da kullanabilirsiniz.
Neden yalnızca cihaz içi sesler kullanılıyor?
Tarayıcıların konuşma sentezi iki tür ses sunabilir. Birincisi işletim sisteminizde kurulu, tamamen cihazınızda çalışan sesler; ikincisi ise metni üreticinin sunucusuna gönderip ses olarak geri alan çevrimiçi seslerdir. Bazı tarayıcılarda listede "Google" ya da "Online" gibi ifadeler taşıyan sesler ikinci türdendir. Bu seslerle okuttuğunuz her cümle, kullandığınız sesi sağlayan şirketin sunucularına gider.
Bilişim Ajans araçlarının temel sözü, dosya ve metinlerinizin cihazınızdan çıkmamasıdır. Bu yüzden araç, tarayıcının her sese ilişkin bildirdiği "cihaz içi mi?" bilgisini kontrol eder ve yalnızca cihaz içi olanları listeler. Çevrimiçi sesler seçilemez, varsayılan ses de otomatik olarak devreye girmez; okuma her zaman listeden seçtiğiniz yerel sesle yapılır. Cihazınızda hiç yerel ses yoksa araç bunu açıkça söyler ve nasıl ses yükleyeceğinizi anlatır. Hassas bir metni, örneğin sözleşme taslağını ya da kişisel bir mektubu okuturken bu fark önem taşır.
Türkçe ses paketi nasıl yüklenir?
Listede Türkçe ses göremiyorsanız işletim sisteminize Türkçe konuşma paketi eklemeniz gerekir. Menü adları sürüme göre değişebilir, ancak yol genellikle aşağıdaki gibidir.
- Windows: Ayarlar > Zaman ve dil > Konuşma bölümünden ses ekleme seçeneğiyle Türkçe (Türkiye) sesini yükleyin. Windows 10'da Ayarlar > Zaman ve dil > Dil bölümünde Türkçe dil paketinin konuşma özelliğini eklemek gerekebilir.
- macOS: Sistem Ayarları > Erişilebilirlik > Konuşulan İçerik > Sistem Sesi > Sesleri Yönet yolunda Türkçe sesi (ör. Yelda) indirin.
- iPhone ve iPad: Ayarlar > Erişilebilirlik > Konuşulan İçerik > Sesler bölümünden Türkçe sesi indirin.
- Android: Ayarlar'da "Metin okuma çıkışı" ayarını bulup Türkçe ses verisini indirin. Çevrimdışı ve çevrimiçi ayrımı cihaza ve sürüme göre farklı bildirilebilir.
Yükleme bittikten sonra tarayıcıyı tamamen kapatıp yeniden açın ve bu sayfayı yenileyin; yeni ses listede görünür.
Uzun metinler nasıl okunur?
Bazı tarayıcılar uzun tek parça konuşmaları yaklaşık on beş saniye sonra kesebilir. Bunu önlemek için araç metni önce cümlelere böler; çok uzun cümleleri de virgül ve noktalı virgül gibi doğal duraklara göre parçalar. Parçalar sırayla okunur, her biri bitince bir sonrakine geçilir. Sayfada "cümle 3 / 12" gibi bir ilerleme bilgisi görürsünüz. Rakamların içindeki noktalar (3.5 gibi) ya da adreslerdeki noktalar cümle sonu sayılmaz.
Tek seferde en fazla 200.000 karakterlik metin alınır; bu yaklaşık yüzlerce sayfaya denk gelir. Daha uzun bir metniniz varsa bölümlere ayırarak okutmanız daha rahat olur. Yüklediğiniz .txt dosyaları için sınır 2 MB'tır ve eski Türkçe kodlamayla (Windows-1254) kaydedilmiş dosyalardaki ş, ğ, ı gibi harfler de doğru okunur.
Kimler için faydalı?
Öğrenciler ödev ve kompozisyonlarını sesli dinleyerek yazım ve anlatım hatalarını daha kolay fark eder; kulak, gözün atladığı eksik kelimeleri yakalar. Dil öğrenenler cümlelerin nasıl telaffuz edildiğini duyabilir. Okuma güçlüğü yaşayanlar ya da ekrana uzun süre bakamayanlar için metin okuma önemli bir erişilebilirlik desteğidir. İçerik üreticileri, yazdıkları yazının akıcılığını sesli okumayla sınayabilir. Yoğun çalışanlar ise uzun bir e-postayı veya raporu başka bir iş yaparken dinleyebilir. Her durumda metin sizde kalır; sayfayı kapattığınızda hiçbir iz bırakılmaz.
Neden MP3 olarak indiremiyorum?
Tarayıcının konuşma sentezi, üretilen sesi doğrudan işletim sisteminin ses çıkışına verir ve bu sesi web sayfasına bir dosya olarak geri vermez. Bu bir eksik değil, API'nin tasarımıdır. Ses dosyası üretmek için ya sesi sunucuda üretip indirmek ya da büyük bir ses motorunu tarayıcıya yüklemek gerekir; birincisi gizlilik vaadimizle bağdaşmaz, ikincisi ise sayfayı ağırlaştırıp lisans sorunları getirir. Bu nedenle araç yalnızca dinletir. Ses dosyası mutlaka gerekiyorsa metni gönderen çevrimiçi hizmetler vardır; ancak metin o hizmete gideceği için hassas içeriklerde önermiyoruz.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Metin gönderilmez. Yalnızca cihaz içi sesler kullanılır; çerez, izleme ya da hesap yoktur.
- Okunan kelime görünür. Dinlerken metni takip edebilir, hız ve perdeyi anında değiştirebilirsiniz.
- Uzun metne uygun. Cümlelere bölme sayesinde okuma ortada kesilmez.
- Klavyeyle kullanılır. Kısayollar ve ekran okuyucu uyumlu etiketler vardır.
- Gerçekten ücretsiz. Kayıt, sahte "premium" ya da sınır yoktur.
Sık sorulan sorular
Metnim bir sunucuya gönderiliyor mu?
Hayır. Araç yalnızca cihazınızda çalışan sesleri listeler ve kullanır; metin tarayıcınızın belleğinde kalır. Çevrimiçi sesler bu araçta bilinçli olarak kapalıdır, çünkü bu sesler metni üretici firmanın sunucusuna gönderebilir.
Listede hiç ses yok ya da yalnızca bir uyarı görüyorum, ne yapmalıyım?
Cihazınızda yerel bir ses paketi kurulu değil demektir. Windows'ta Ayarlar, Zaman ve dil, Konuşma bölümünden Türkçe sesi ekleyin; macOS'ta Sistem Ayarları, Erişilebilirlik, Konuşulan İçerik yolundan ses indirin. Ardından tarayıcıyı kapatıp açın ve sayfayı yenileyin.
Neden MP3 ya da WAV olarak indiremiyorum?
Tarayıcının konuşma API'si sesi doğrudan hoparlöre verir ve dosya üretmez. Dosya çıkarmak için sesi bir sunucuda üretmek gerekir; bu da metninizin cihazdan çıkması demektir. Gizlilik sözümüz nedeniyle bu araçta indirme sunulmaz.
Okuma bazı cümlelerde duruyor ya da yarıda kesiliyor, neden?
Bazı tarayıcı ve ses motorları uzun konuşmaları keser. Araç bunu önlemek için metni cümlelere böler. Yine de duruyorsa "Durdur" düğmesine basıp yeniden başlatın, başka bir ses seçin ya da tarayıcıyı yenileyin. Sekmenin arka planda uzun süre kalması da bazı cihazlarda okumayı kesebilir.
Duraklat düğmesi telefonumda çalışmıyor, normal mi?
Evet, bazı mobil tarayıcılar duraklatmayı desteklemez ya da duraklatma yerine okumayı bitirir. Bu tarayıcının sınırıdır. Telefonda kısa parçalar halinde okutmanız ve gerektiğinde "Durdur" düğmesini kullanmanız önerilir.
Hangi hız ve perde değerleri kullanılabilir?
Hız 0,5 ile 2 kat arasındadır; 1 normal hızdır. Perde 0 ile 2 arasındadır; 1 sesin kendi değeridir. Ses seviyesi yüzde 0 ile 100 arasında ayarlanır. Her ses motoru bu değerleri aynı ölçüde desteklemeyebilir; bazı sesler perde ayarına hiç tepki vermez.
Hangi dosyaları açabilirim?
Yalnızca düz metin (.txt) dosyaları, en fazla 2 MB. Word ya da PDF belgesinin metnini kopyalayıp kutuya yapıştırabilirsiniz. Dosya hiçbir yere yüklenmez, tarayıcınızda okunur.
Sesler farklı tarayıcılarda neden farklı?
Sesler tarayıcının değil, işletim sisteminin sunduğu ses motorlarından gelir. Aynı bilgisayarda bile tarayıcılar farklı sesleri listeleyebilir. Hangisinin Türkçe sesi daha doğal bulduğunuzu denemek en iyisidir.
İlgili araçlar
Kurumunuza özel yazılım ya da web çözümü gerekiyorsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.