PDF formu bilgisayarda nasıl doldurulur?
Başvuru formları, sözleşme şablonları, vergi ve sigorta belgeleri, okul kayıt formları ve kurum içi talep formları çoğu zaman PDF olarak dağıtılır. Bunları yazdırıp elle doldurmak, sonra tekrar taramak hem kağıt hem zaman kaybıdır. İyi hazırlanmış bir PDF'in içinde ise tıklayıp yazabileceğiniz gerçek form alanları bulunur: metin kutuları, onay kutuları, seçenek düğmeleri ve açılır listeler. Bu araç, dosyanızdaki bu alanları bulur, her birine uygun bir giriş kutusu verir, doldurduğunuz değerleri PDF'e işler ve sonucu indirmenizi sağlar. Hesap açmanız, program kurmanız ya da dosyanızı bir siteye yüklemeniz gerekmez.
Nasıl kullanılır?
- Formu kutuya bırakın ya da "PDF seç" ile açın. Araç dosyadaki alanları okur ve kaç doldurulabilir alan bulduğunu gösterir. Şifreli ya da bozuk dosyalarda nedenini ve çözümünü anlatan bir uyarı çıkar.
- Soldaki listeden alanları doldurun: metin için yazın, onay kutusunu işaretleyin, seçenek düğmesini ya da listedeki değeri seçin. Bir alana tıkladığınızda sağdaki önizlemede o alanın sayfadaki yeri sarı çerçeveyle vurgulanır; hangi kutuya ne yazdığınızı karıştırmazsınız.
- Dosyayı başkasına göndereceğiniz ya da yazdıracağınız bir son hâle getiriyorsanız "Alanları kilitle (flatten)" kutusunu işaretleyin. Sonradan düzenlenecekse işaretlemeden bırakın.
- "Doldur ve hazırla" düğmesine basın, ardından "Doldurulmuş PDF'i indir"i kullanın. Dosya
ad-doldurulmus.pdfadıyla iner.
Desteklenen alan türleri
Araç PDF'lerdeki standart AcroForm alanlarının hepsini tanır. Metin alanları tek satırlı kutu olarak, çok satırlı metin alanları büyük bir yazı kutusu olarak sunulur; belgeyi hazırlayan kişi bir karakter sınırı koyduysa giriş kutusu bu sınırı uygular. Onay kutuları işaretle/kaldır olarak, seçenek düğmeleri (radyo) birbirini dışlayan seçenekler olarak listelenir. Açılır listeler ve liste kutuları belgedeki seçenekleri aynen gösterir. Salt okunur işaretli alanlar listede soluk görünür ve değiştirilmez; imza alanları ise bu araçla doldurulamaz, onlar için PDF İmzala aracını kullanmalısınız.
Önizlemede alanın yerini görme
Uzun formlarda alan adları çoğu zaman anlamsızdır: "Text1", "Metin_23" ya da "ad_soyad_2" gibi. Formu hazırlayan program alanlara sıra numarası verdiyse hangisinin hangi satır olduğunu tahmin etmek zorlaşır. Bunu çözmek için bu araç, PDF'in sayfasını ekranda çizer ve seçtiğiniz alanın dikdörtgenini, PDF'in içindeki koordinat bilgisinden hesaplayarak sarı bir çerçeveyle işaretler. Her alanın altındaki "Yerini göster" bağlantısı ve klavyeyle alana odaklanmanız aynı etkiyi yaratır. Çok sayfalı formlarda doğru sayfa otomatik çizilir.
Türkçe karakterler neden sorun olur, nasıl çözülür?
PDF'in "standart 14" yazı tipleri (Helvetica, Times ve Courier ailesi) Latin-1 benzeri sınırlı bir karakter kümesi kullanır. Bu kümede ç, ö, ü vardır ama ğ, ı, ş, İ ve Ş yoktur. Pek çok form doldurma yazılımı bu yüzden "Çağlar Öztürk" yazıldığında harfleri atar, soru işaretine çevirir ya da hata verir. Bu araç alan görünümlerini üretirken içinde bütün Türkçe harflerin bulunduğu DejaVu Sans yazı tipini PDF dosyasına gömer; böylece belge hangi bilgisayarda, hangi telefonda ya da yazıcıda açılırsa açılsın değerler yazdığınız gibi görünür. Kilitleme seçili olduğunda yalnızca kullanılan harfler gömüldüğü için dosya fazla büyümez.
Kilitleme (flatten) ne zaman gerekir?
Doldurulmuş bir PDF'i e-postayla gönderirken en büyük endişe, alıcının ya da araya giren birinin değerleri değiştirebilmesidir. Kilitleme, alanlardaki değerleri sayfaya kalıcı olarak "basar" ve form alanlarını siler: dosya hâlâ bir PDF'tir, metin seçilebilir, ama artık tıklanıp değiştirilebilen bir form değildir. Aynı zamanda eski ya da basit PDF okuyucuların alan görünümlerini yanlış çizme riski de ortadan kalkar; yazdırma sonucu ekrandakiyle aynı olur. Öte yandan kilitlenen bir dosya tekrar doldurulamaz; bu yüzden orijinal formu saklayın ve kilitlenmiş kopyayı ayrı bir dosya olarak kullanın. Çıktının adı otomatik olarak "-doldurulmus" ekini taşır, orijinaliniz değişmez.
Form alanı olmayan PDF'ler
Her PDF doldurulabilir değildir. Tarayıcıdan geçmiş, fotoğrafı çekilmiş ya da bir tasarım programından "düz" olarak dışa aktarılmış belgelerde yalnızca sayfa görüntüsü vardır. Araç böyle bir dosya açıldığında bunu açıkça söyler ve çözüm önerir: PDF İmzala aracıyla sayfanın istediğiniz noktasına yazı ya da imza yerleştirebilir, belge bir resimse Resme Yazı Ekle aracıyla üstüne metin ekleyebilirsiniz. Böylece "alan yok" hatasıyla baş başa kalmazsınız.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Dosya yüklenmez. Kimlik, adres, gelir ve sağlık bilgisi içeren formlar bilgisayarınızdan çıkmaz; işlem tarayıcınızda yapılır ve sayfa çevrimdışı da çalışır.
- Türkçe karakter desteği. ğ, ı, ş ve İ gibi harfler doğru basılır.
- Alanın yerini görürsünüz. Önizleme, anlamsız alan adlarına rağmen doğru kutuyu doldurmanızı sağlar.
- Kilitleme seçeneği. Son hâle getirilen belgeler değiştirilemez olur.
- Gerçekten ücretsiz. Kayıt, filigran, günlük sınır ve "premium" tuzağı yoktur.
Sık sorulan sorular
PDF dosyam bir sunucuya yükleniyor mu?
Hayır. Dosya tarayıcınızın belleğinde okunur, form alanları orada listelenir ve doldurulmuş PDF yine orada üretilir. Hiçbir ağ isteği yapılmaz; geliştirici araçlarının "Network" sekmesinden bunu kendiniz doğrulayabilirsiniz. Sayfa yüklendikten sonra internetinizi kesseniz de araç çalışır.
"Alanları kilitle (flatten)" ne demek, işaretlemeli miyim?
Kilitleme, yazdığınız değerleri sayfanın kalıcı bir parçası yapar ve form alanlarını siler. Dosyayı e-postayla göndereceğiniz, yazdıracağınız ya da karşı tarafın değiştirmesini istemediğiniz durumlarda işaretleyin. Sonradan düzeltme yapacaksanız ya da başkasının da dolduracağı bir dosya hazırlıyorsanız işaretlemeyin.
"Bu PDF'de form alanı yok" uyarısı alıyorum, ne yapmalıyım?
Birçok PDF yalnızca düz bir sayfa görüntüsüdür; içinde tıklanabilir form alanı bulunmaz. Böyle bir belgenin üstüne yazmak için PDF İmzala aracında metin ya da imza ekleyebilir, resim hâlindeki sayfalar için Resme Yazı Ekle aracını kullanabilirsiniz. Yazıyı istediğiniz konuma sürükleyerek yerleştirirsiniz.
Türkçe karakterler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) doğru çıkar mı?
Evet. PDF'in standart yazı tipleri Türkçe harflerin bir kısmını basamaz; bu yüzden araç, alan görünümlerini oluştururken DejaVu Sans yazı tipini dosyaya gömer. "Çağlar Öztürk", "Şanlıurfa" gibi değerler doğru görünür. Kilitlemediğiniz alanlarda yazı tipi dosyanın içinde kalır; bu nedenle çıktı biraz büyüyebilir.
Şifreli bir PDF'i doldurabilir miyim?
Şifreli dosyalar açılamaz ve araç "Dosya şifreli görünüyor" uyarısı verir. Parolayı biliyorsanız önce PDF Şifre Kaldır aracıyla şifreyi kaldırın, sonra formu doldurun; işiniz bitince dilerseniz PDF Şifre Ekle ile yeniden koruyabilirsiniz.
Bazı alanlar listede gri ve değiştirilemiyor, neden?
Belgeyi hazırlayan kişi o alanı "salt okunur" işaretlemiş olabilir; hesaplanan toplamlar ya da önceden doldurulmuş kurum bilgileri bu şekilde korunur. Araç bu alanlara dokunmaz. İmza alanları da bu araçla doldurulamaz; imza için PDF İmzala aracını kullanın.
Alan listesinde yer göstermeyen ya da yanlış yer gösteren alan var.
Önizleme, alanın PDF içindeki dikdörtgen koordinatından hesaplanır. Çok nadir bazı belgelerde bir alan sayfada görünmez ya da birden çok yerde tekrar eder; bu durumda ilk konum vurgulanır. Doldurma işlemi alan adına göre yapıldığı için sonuç yine doğru olur.
Dosya çok büyükse ne olur?
50 MB üstü dosyalarda araç uyarı gösterir; işlem uzun sürebilir ve telefonlarda bellek yetmeyebilir. Mümkünse bilgisayarda deneyin ya da önce PDF Küçült aracıyla dosya boyutunu azaltın.
İlgili araçlar
Kurumunuza özel form tasarımı ya da dijital başvuru çözümü gerekiyorsa Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.