Hash (özet) değeri nedir?
Hash, herhangi bir boyuttaki veriyi sabit uzunlukta bir parmak izine çeviren matematiksel işlemdir. Bir cümle de, bir fotoğraf da, 4 gigabaytlık bir ISO dosyası da hesaplandığında aynı uzunlukta bir sonuç verir: SHA-256 için 64 onaltılık karakter, MD5 için 32 karakter gibi. Önemli olan iki özelliktir. Birincisi, aynı girdi her zaman aynı özeti verir. İkincisi, girdide tek bir bit değişse bile özet baştan sona tamamen farklılaşır. Bu yüzden iki dosyanın özeti aynıysa içeriklerinin aynı olduğundan pratikte emin olabilirsiniz. Bu araç, dosyanızı tarayıcınızda okuyup dört yaygın algoritmayla özetini çıkarır ve sonucu karşılaştırmanıza yardım eder.
Nasıl kullanılır?
- Hesaplamak istediğiniz algoritmaları işaretleyin. İndirme sayfaları çoğunlukla SHA-256 yayımlar; eski kaynaklar MD5 ya da SHA-1 verebilir.
- Dosyaları kutuya bırakın ya da "Dosya seç" ile açın. Birden çok dosya seçebilirsiniz; her biri tabloda ayrı satır olur. Büyük dosyalarda ilerleme çubuğu görünür.
- İndirdiğiniz sitede yazan özeti "Beklenen hash" alanına yapıştırın. Tablodaki "Karşılaştırma" sütunu "Eşleşti" ya da "Eşleşmedi" gösterir.
- İsterseniz sonuçları kopyalayın ya da CSV olarak indirip kayıt altına alın. Kısa bir metnin özeti için "Metin" sekmesini kullanın.
Hash ile dosya bütünlüğü nasıl doğrulanır?
Bir yazılımı indirirken yayıncı genellikle sayfada dosyanın SHA-256 değerini de verir. İndirme sırasında bağlantı koparsa, bir ayna sunucu bozuk dosya sunarsa ya da dosya yolda değiştirilirse sizdeki kopyanın özeti sitedekinden farklı çıkar. Eşleşme, dosyanın yayıncının hesapladığı dosyayla bayt bayt aynı olduğunu gösterir. Eşleşmezse dosyayı kullanmayın, yeniden indirin; yine eşleşmiyorsa kaynağı sorgulayın. Dikkat edilecek nokta, karşılaştırdığınız özetin güvenilir bir kanaldan gelmesidir: dosya ile özet aynı kötü niyetli sayfada duruyorsa eşleşme tek başına güvence vermez. Bu nedenle özeti yayıncının resmî sitesinden, mümkünse HTTPS üzerinden alın. Aynı yöntem yedeklerin bozulup bozulmadığını anlamak, iki kopyanın birebir aynı olduğunu göstermek ve sözleşme ya da rapor gibi belgelerin gönderildiği hâliyle ulaştığını kanıtlamak için de kullanılır.
MD5, SHA-1, SHA-256 ve SHA-512 farkları
MD5 (128 bit, 32 karakter) 1991'de tasarlandı. Hızlıdır ama çakışma saldırılarına açıktır; kasıtlı olarak aynı MD5'e sahip iki farklı dosya üretilebilir. Kazara bozulmaları yakalamak için hâlâ kullanışlıdır, güvenlik amaçlı kullanılmamalıdır. SHA-1 (160 bit, 40 karakter) de çakışma saldırıları gösterilmiş bir algoritmadır ve yeni sistemlerde önerilmez; Git gibi bazı eski araçlar hâlâ kullanır. SHA-256 (256 bit, 64 karakter) bugün en yaygın ve önerilen seçimdir. SHA-512 (512 bit, 128 karakter) daha uzun özet üretir ve 64 bitlik işlemcilerde SHA-256 kadar hızlı çalışabilir. Karşılaştırma yaparken yayıncının hangi algoritmayı verdiğine bakın; bu araç yapıştırdığınız özetin uzunluğundan hangisi olduğunu kendisi anlar.
Büyük dosyalar nasıl işlenir?
Birkaç gigabaytlık bir dosyayı bütün olarak belleğe almak tarayıcıyı kilitleyebilir. Bu yüzden araç dosyayı 4 megabaytlık dilimlerle okur, her dilimi hesaplamaya ekler ve ilerleme çubuğunu günceller. Her dilimin arasında tarayıcıya nefes aldırılır; sayfa donmaz. Algoritmalar bu amaçla araca özel, kütüphanesiz olarak yazılmıştır ve standart test vektörleriyle doğrulanmıştır: boş metnin MD5'i d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e, "abc" metninin MD5'i 900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72, "abc" metninin SHA-256'sı ba7816bf…15ad ile başlar. Çok büyük dosyalarda süre bilgisayarınızın hızına göre değişir; telefonda ve 1 GB üstünde dosyalarda sekmeyi açık tutun ve ekranın kapanmasını engelleyin.
Gizlilik: dosyanız nerede işlenir?
Tüm işlem tarayıcınızın içinde gerçekleşir. Dosya içeriği hiçbir sunucuya gönderilmez, hesap geçici bellekten başka bir yere yazılmaz. Sayfa yüklendikten sonra internet bağlantınızı kesseniz de araç çalışmaya devam eder. Bu, gizli belgelerin, şirket yedeklerinin ya da kişisel arşivlerin özetini çıkarmak için güvenli bir yoldur. Özet değerinin kendisi de dosyanın içeriğini ele vermez; ancak çok kısa ve tahmin edilebilir girdilerin (örneğin bir parola) özetleri sözlük saldırılarıyla çözülebilir, bu nedenle parolaları saklamak için düz hash kullanmayın.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Dosya yüklenmez. Hesap tarayıcıda yapılır, çevrimdışı çalışır.
- Dört algoritma tek seferde. İhtiyacınız olan özeti ayrıca araç aramadan alırsınız.
- Anında karşılaştırma. Beklenen özeti yapıştırın, eşleşmeyi hemen görün.
- Toplu çalışma. Birçok dosyayı tabloda görüp CSV olarak saklayın.
- Gerçekten ücretsiz. Kayıt, boyut sınırı ya da "premium" yoktur.
Sık sorulan sorular
Dosyam bir sunucuya yükleniyor mu?
Hayır. Dosya yalnızca tarayıcınızın belleğinde dilimler hâlinde okunur ve orada özetlenir. Hiçbir ağ isteği yapılmaz; geliştirici araçlarının Network sekmesinden bunu kendiniz doğrulayabilirsiniz.
Hash şifreleme midir? Özetten dosyaya ulaşılır mı?
Hayır. Hash tek yönlü bir parmak izidir; dosyanın bütünlüğünü doğrular, içeriği gizlemez ve özetten dosya geri elde edilemez. Dosyayı gizlemek istiyorsanız şifreleme gerekir, örneğin PDF Şifre Ekle ya da şifreli arşiv.
Eşleşmedi diyor, ne yapmalıyım?
Önce doğru algoritmayı karşılaştırdığınızdan emin olun (SHA-256 değerini MD5 ile kıyaslamak eşleşmez). Sonra dosyayı yeniden indirip tekrar deneyin. Hâlâ eşleşmiyorsa dosyayı çalıştırmayın ve yayıncıya haber verin.
MD5 güvenli mi?
Kazara bozulmaları yakalamak için yeterlidir; ancak kasıtlı saldırıya karşı güvenli değildir. Güvenlik gerektiren doğrulamalarda SHA-256 ya da SHA-512 tercih edin.
Hangi boyuttaki dosyalar desteklenir?
Dosya dilimler hâlinde okunduğu için çok büyük dosyalar da işlenebilir; asıl sınır süredir. 50 MB üstü dosyalarda araç uyarı gösterir. Birkaç gigabaytlık dosyalarda işlem dakikalar sürebilir.
Aynı içerikli iki dosyanın hash'i farklı olur mu?
İçerik bayt bayt aynıysa özet de aynıdır; dosya adı, tarih ve konum özeti etkilemez. Bir metin dosyasında sadece satır sonu karakterleri (Windows ile Linux) farklıysa özet de farklı çıkar.
Klasörün hash'ini alabilir miyim?
Tarayıcılar klasörü tek dosya gibi okuyamaz. Klasörü önce ZIP aracımızla arşivleyip arşivin özetini alabilir ya da içindeki dosyaları birlikte seçip tabloda görebilirsiniz.
Metin sekmesinde sonuç neden terminaldekinden farklı?
Terminalde echo komutu metnin sonuna satır sonu ekler. Bu araç yalnızca yazdığınız karakterleri özetler. Karşılaştırmak için echo -n ya da printf kullanın.
İlgili araçlar
Kurumsal yedekleme, dosya güvenliği ya da yazılım dağıtımı için destek gerekirse Bilişim Ajans ekibi yardımcı olur.