Nasıl kullanılır?
- "Barkod türü" listesinden kullanacağınız standardı seçin. Marketlerde satılan ürünler için EAN-13, kısa ambalajlar için EAN-8, kolilerde ITF-14, depo ve kargo etiketleri için Code 128 en yaygın tercihlerdir.
- Değer kutusuna numarayı ya da metni yazın. EAN, UPC ve ITF türlerinde son (kontrol) rakamı yazmayabilirsiniz: araç onu hesaplayıp ekler ve altında hangi rakamı eklediğini söyler. Rakamı kendiniz yazarsanız doğruluğunu denetler.
- Gerekirse "Görünüm ayarları"ndan çubuk kalınlığını, yüksekliği, kenar boşluğunu ve renkleri değiştirin; altındaki numarayı gizleyebilirsiniz. Barkod her değişiklikte anında yenilenir.
- Birden çok barkod gerekiyorsa her satıra bir değer yazın. Her barkodun altında ayrı "PNG indir" ve "SVG indir" düğmeleri çıkar; "Hepsini tek tek PNG indir" ile tüm listeyi sırayla kaydedebilirsiniz.
- Baskıdan önce çıktıyı gerçek bir okuyucu ya da telefon uygulamasıyla deneyin. Yazıcı ayarlarında ölçeklendirmeyi "gerçek boyut" yapın; küçültülmüş barkod okunmayabilir.
Barkod türleri ve hangisini seçmeli?
Barkod, bir numarayı ya da kısa metni makinenin okuyabileceği kalın-ince çubuk desenine çeviren bir kodlama yöntemidir. Her türün kuralları, kapasitesi ve kullanım alanı farklıdır; yanlış tür seçmek etiketin kasada okunmamasına yol açar. Aşağıdaki tablo en yaygın altı türü özetler.
| Tür | İçerik | Uzunluk | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| EAN-13 | Yalnızca rakam | 13 (sonuncusu kontrol) | Market ürünleri, kitaplar (ISBN) |
| EAN-8 | Yalnızca rakam | 8 | Küçük ambalajlı ürünler |
| UPC-A | Yalnızca rakam | 12 | ABD ve Kanada perakendesi |
| ITF-14 | Yalnızca rakam | 14 | Koli, palet, toptan sevkiyat |
| Code 128 | ASCII metin | Değişken | Lojistik, kargo, envanter, iç takip |
| Code 39 | A–Z, 0–9, birkaç işaret | Değişken | Endüstri, askeri, kimlik kartı |
Perakende satış noktasında okunacak ürün için EAN-13 (ya da Kuzey Amerika'ya satış yapıyorsanız UPC-A) zorunlu gibidir; kasa sistemleri bunları tanır ve fiyat eşleştirmesini numaraya göre yapar. Firma içi takip, raf ya da zimmet etiketi gibi yalnızca kendi sisteminizin okuyacağı kodlar için Code 128 hem esnek hem de yoğundur: harf, rakam ve işaret kullanabilir, aynı genişlikte Code 39'dan daha fazla veri sığdırır. Code 39 eski ama çok yaygın bir standarttır; basit okuyucular bile onu tanır, fakat geniş yer kaplar.
Kontrol basamağı nedir, nasıl hesaplanır?
EAN, UPC ve ITF-14 numaralarının son rakamı veri değil, bir doğrulama rakamıdır. Okuyucu numaranın geri kalanından aynı rakamı hesaplar; tutmuyorsa okumayı reddeder. Böylece tek bir yanlış rakamın başka bir ürüne eşleşmesi önlenir. Hesap şöyledir: kontrol rakamı hariç numarayı sağdan sola doğru okuyun, rakamları sırayla 3 ve 1 ile çarpın (en sağdaki 3 ile), toplayın; toplamı bir üst onluğa tamamlayan sayı kontrol basamağıdır. Örneğin 590123412345 numarası için toplam 83 çıkar, bir üst onluk 90 olduğundan eksik 7'dir ve tam numara 5901234123457 olur. Araç bu hesabı sizin yerinize yapar; elinizdeki numaranın son rakamı farklıysa size doğrusunun ne olması gerektiğini yazar.
GS1 üyeliği ve ticari numara gerçeği
Bir barkodun çizilmesi ile o numaranın size ait olması farklı şeylerdir. Dünyada ticari ürün numaraları GS1 kuruluşu tarafından firmalara tahsis edilir; Türkiye'de bu görevi GS1 Türkiye yürütür. Üye olduğunuzda size bir firma öneki verilir ve ürün numaralarınızı bu önek üzerinden türetirsiniz. Böylece dünyada hiçbir başka firma aynı numarayı kullanamaz. Üyeliği olmayan birinin kendi bulduğu bir numarayı ürününe basması, aynı numaranın bir başka firmaya ait olması ihtimali nedeniyle pazaryerlerinde ürün reddine, rafta karışıklığa ve hukuki sorunlara yol açabilir. Bu yüzden araç numara önermez, rastgele numara da üretmez: yalnızca sizin yazdığınız değeri çizer. Üyeliğiniz yoksa ve yalnızca kendi deponuzda kullanacağınız bir etiket istiyorsanız Code 128 ile kendi iç kodunuzu basmak en doğru yoldur.
Baskı ve okunabilirlik ipuçları
Barkodun okunması çoğunlukla tasarımdan değil baskı kalitesinden kaybolur. Çubuk kalınlığını yazıcınızın çözünürlüğüne göre seçin: 300 dpi bir etiket yazıcısında 2–3 piksellik çubuk rahat okunurken, 1 piksellik çubuklar bulanıklaşabilir. Barkodu bir kâğıt boyutuna sığdırmak için görüntüyü esnetmeyin; oranlar bozulursa çubuk-boşluk ilişkisi değişir ve okuma başarısız olur. Barkodun iki yanında "sessiz bölge" denen boş alan bulunmalıdır; kenar boşluğu ayarı bunun içindir. Renklerde koyu çubuk, açık zemin kuralını izleyin: kırmızı çubuk bazı lazer okuyucularda görünmez, ters renkli (açık çubuk koyu zemin) barkodlar çoğu cihazda okunmaz. Araç, kontrastı düşük bir renk çifti seçtiğinizde uyarı gösterir. Bilgisayarda büyütüp küçültmeniz gerekecekse SVG çıktısını tercih edin; vektör olduğu için her boyutta çubuk kenarları keskin kalır. Piksel olarak kullanacağınız yerlerde (Word belgesi, e-ticaret görseli) PNG yeterlidir.
Neden Bilişim Ajans aracı?
- Veri çıkmaz. Ürün kodlarınız, stok numaralarınız ve iç kodlarınız bilgisayarınızdan ayrılmaz; sayfa yüklendikten sonra çevrimdışı da çalışır.
- Hatayı yakalar. Yanlış uzunluk, hatalı kontrol rakamı ya da desteklenmeyen karakter Türkçe ve ne yapılacağını söyleyen bir mesajla bildirilir.
- Toplu üretim. Yüzlerce satırlık bir listeden tek seferde barkod çizilir, her biri ayrı dosya olarak iner.
- Vektör çıktı. SVG indirme sayesinde matbaa ve etiket programlarında kayıpsız ölçeklenir.
- Dürüst kapsam. Araç numara satmaz, GS1 numarası uydurmaz; ne yaptığını açıkça yazar.
Sık sorulan sorular
Oluşturduğum numara gerçek bir ürüne ait olur mu?
Hayır. Araç yalnızca yazdığınız değeri çizer; numara üretmez ya da tahsis etmez. Ticari kullanım için numaranın GS1 Türkiye üyeliğinizden gelmesi gerekir. Üyeliği olmayan biri uydurma bir EAN'ı ürününe basarsa aynı numaranın başka bir firmada da bulunma riski vardır.
Kontrol basamağını neden otomatik ekliyor?
EAN-13 için 12, EAN-8 için 7, UPC-A için 11 ve ITF-14 için 13 rakam yazarsanız son rakam GS1 mod-10 kuralına göre hesaplanıp eklenir. Eksiksiz numara yazarsanız araç hesaplanan rakamla karşılaştırır ve tutmuyorsa doğrusunu gösterir.
Barkodum okunmuyor, neden?
En sık nedenler: çok küçük basılmış olması, kenarlarda sessiz bölge olmaması, düşük kontrastlı renkler, yazıcı mürekkebinin çubukları taşırması ve görüntünün esnetilmesidir. Çubuk kalınlığını artırın, kenar boşluğunu 10 piksel ve üzerinde tutun, siyah-beyaz kullanın ve çıktıyı gerçek boyutta basın.
EAN-13 ile UPC-A arasındaki fark nedir?
UPC-A 12 haneli, Kuzey Amerika kökenli bir standarttır. EAN-13 ise ona bir hane ekler ve dünya çapında kullanılır. Başına 0 eklenmiş bir UPC-A numarası geçerli bir EAN-13'tür; bu yüzden modern kasalar ikisini de okur.
Türkçe karakterli metni barkoda çevirebilir miyim?
Code 128 ve Code 39 standartları Türkçe harfleri (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) içermez. Metin içinde bu harfler varsa c, g, i, o, s, u ile değiştirin. Türkçe karakter ya da uzun metin gerekiyorsa QR kod daha uygundur; bunun için QR Kod Oluşturucu aracını kullanabilirsiniz.
PNG mi SVG mi indirmeliyim?
Word, Excel ya da e-ticaret görseli gibi piksel gerektiren yerlerde PNG, matbaa ve etiket tasarım programlarında SVG kullanın. SVG vektördür; büyütünce bulanıklaşmaz. PNG için çubuk kalınlığını baskı boyutuna göre ayarlamanız önerilir.
Girdiğim numaralar kaydediliyor mu?
Hayır. Değerler yalnızca sayfanın belleğinde tutulur; sunucuya gönderilmez, çerezle ya da yerel depoda saklanmaz. Sayfayı kapattığınızda silinir.
Code 39 neden büyük harfe çeviriyor?
Standart Code 39 küçük harf içermez. Araç yazdığınız harfleri büyüğe çevirir ve bunu satırın altında belirtir. Küçük/büyük harf ayrımı gerekiyorsa Code 128 seçin.
İlgili araçlar
Ürün etiketi, ambalaj ya da kurumsal kimlik tasarımı için Bilişim Ajans ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.